Benyamin Netanyahu'nun vurgulamaktan hoşlandığı üzere, Hamas'ın 7 Ekim'deki terör saldırısı ve İsrail'in "yedi cephede" – Gazze, Batı Şeria, Lübnan, Suriye, Irak, İran, Yemen – başlattığı silahlı çatışmanın üzerinden üç yıl geçtikten sonra, farklı planlar üzerinden bilançolar çıkarmak mümkündür.
Bunlardan birincisi jeopolitiktir: Hamas, Hizbullah ve İran İslam Cumhuriyeti'nin en üst düzey yetkililerinin ortadan kaldırılmasıyla İsrail bölgedeki durumu değiştirmiştir, ancak bu taktiksel başarılar, zayıflamış olmalarına rağmen tüm bu aktörler varlığını sürdürmeye devam ettiği için kesin bir stratejik kazanç sağlamamıştır.
Uluslararası alandaki bir diğer bilanço ise İsrail'in dünyadaki konumuyla ilgilidir ve bu kez açıkça aleyhinedir: İbrahim Anlaşmaları'na taraf olan hiçbir Arap ülkesi Yahudi Devleti ile ilişkilerini kesmemiş – Fas ve İsrail Eylül ayında ilişkilerini büyükelçilik seviyesine bile yükseltmiştir –, ancak Batı Avrupa'nın büyük ülkeleriyle olan ilişkiler belirgin şekilde gerilmiştir; dünya kamuoyunun Filistin davası lehine evrilmesinden bahsetmiyorum bile. İsrail uluslararası alanda güçlü bir şekilde izole durumdadır ve [Eylül ayında] Nauru Cumhuriyeti'nin Kudüs'te büyükelçilik açması bu durumu pek değiştirmemektedir.
Geriye, şu şekilde formüle edebileceğimiz iç bilanço kalıyor: Savaş İsrail'e ne yaptı? Öncesinde, elbette 7 Ekim'in asıl travması, 1.221 kişinin katledilmesi ve 251 kişinin rehin alınması yaşandı; bunlar başlangıçta güçlü bir vatanseverlik birliğinin yanı sıra, hepsi Hamas'ın bir şekilde suç ortağı olarak görülen Gazzelilere karşı azami güç kullanımının meşru olduğuna dair yanlış bir inancı tetikledi.
Büyük ölçekli şiddet hem meşrulaştırılmış hem de kanıksanmıştır: Ordunun kendi verilerine göre, Mayıs 2025 itibarıyla Gazze'deki kurbanların %83'ü – toplam 53.000 ölüden 43.900'ü – sivil idi. Başbakan, İsrail'in bir "süper Sparta"ya, yani hem ekonomik olarak daha otarjik hem de militarize edilmiş bir devlete dönüşmesi gerektiğini ilan etmekten çekinmedi. Antik çağdaki Yunan kent devletinin yaptığı gibi, İsrail de hiçbir içsel sakınca duymadan sert güce başvurmalı ve çevresine askeri olarak hâkim olmalıdır. Kendi içinde pek de cazip olmayan bu savaşçı model, uzun vadede sürdürülebilir de değildir.
Bu makalenin %63.14'ünü okumaya devam edebilirsiniz. Devamı abonelere özeldir.