Hindistan bu ayın başlarında Yeni Delhi'de bir BRICS liderler zirvesine ev sahipliği yaptığında, dikkat çeken eksiklerden biri Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman oldu.
Hint hükümeti, Rahman'a iki davetiye gönderildiğini belirtti: Biri Bengal Körfezi çevresindeki ülkelerden oluşan BIMSTEC adlı bölgesel grubun başkanı sıfatıyla bir BRICS dış oturumuna katılım, diğeri ise Hindistan'a resmi bir ikili ziyaret için.
Ancak Dakka'da bu davetiyeler bir hakaret olarak değerlendirildi; çünkü Rahman, başbakan sıfatıyla zirvenin kendisine davet edilmemiş, yalnızca BIMSTEC başkanı olarak çağrılmıştı.
Bu durum, Bangladeş'in üye olmamasına rağmen önceki BRICS zirvesi etkinliklerine başbakan olarak davet edilen eski başbakanı Şeyh Hasina'dan bir sapma teşkil ediyor.
Bu olay, Hasina'nın 2024 yılında devasa protestolar ve ölümcül baskıların ardından devrilmesinden bu yana iki Güney Asya komşusu arasında gelişen soğuk ilişkilerin en son örneğidir.
Hasina Hindistan'a kaçmış ve geçen yıl protestolardaki tepkiler nedeniyle insanlığa karşı suç işlemekten gıyabında mahkum edilerek idama mahkum edilmişti.
Bangladeş, Hasina'nın adalet önünde hesap verebilmesi için Hindistan'a iadesi çağrısında bulundu.
Hasina ise kararı reddederek bunun siyasi güdümlü olduğunu söyledi.
2024'teki devrilmesinin ardından ikili ilişkiler yılların en kötü dönemine girdi; Hindistan'daki varlığına ilişkin anlaşmazlıklar, sınır yönetimi ve çoğunluğu Müslüman olan belgesiz, Bengalce konuşan göçmenlerin ("içeri itmeler" olarak bilinen) usulüne uygun süreç işletilmeden sınır dışı edildiği iddiaları nedeniyle vize hizmetleri kısıtlandı.
Rahman'ın Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) şubat ayındaki seçimleri kazandığından bu yana bu kopuş kısmen tersine döndü. Hindistan haziran ayında turizm vizesini yeniden başlattı ve Dinesh Trivedi'yi yeni yüksek komiseri olarak atadı.
Ancak kasım ayı için ikili bir zirve masadayken, Hasina'nın Hindistan'daki sürgünü, ilişkileri normalleştirmenin önünde büyük bir engel olmaya devam ediyor.
Eski Hint diplomat Ajay Bisaria DW'ye yaptığı açıklamada, Bangladeş'in katılmayarak "bir fırsatı kaçırdığını" söyledi.
Bisaria, "Bu sadece Hindistan ile değil, diğer küresel liderlerle de etkileşim kurmak için bir şanstı. Ancak kaybedilen zemin kolayca geri kazanılabilir" dedi.
Bisaria, her iki tarafın da Hasina'nın Hindistan'daki varlığının yarattığı "rahatsızlığı" yönetmesi gerekeceğini, yılın ilerleyen zamanlarında yapılacak olumlu bir ikili zirvenin ise ilişkileri yeniden başlatabileceğini ekledi.
Eski bir Bangladeşli diplomat olan Humayun Kabir, ilişkinin Hasina Hindistan'a kaçmadan önceki gibi olmadığını söyledi.
Kabir, DW'ye yaptığı açıklamada, "Ayaklanmadan önce ilişkiler tek taraflıydı ve Dakka şimdi farklı bir şey arıyor. Onur ve eşitlik olmalı" dedi.
Kabir, Dakka'nın uzlaşmaya istekli olduğunu, ancak Yeni Delhi'nin Rahman'ın ziyareti için elverişli bir atmosfer yaratması gerektiğini, bunun da Hasina'nın "krovokatif" açıklamalarda bulunmasını engellemek ve aleyhindeki mahkeme kararını kabul etmekten geçtiğini belirtti.
Bangladeşli siyasi analist Zafar Sobhan DW'ye yaptığı açıklamada, Bangladeş'in artık yalnızca eşit şartlarda müzakere edeceğini söyledi.
Sobhan, "(Muhammed) Yunus liderliğindeki geçici hükümetin ayrılmasıyla Yeni Delhi'nin seçilmiş BNP hükümeti ile ilişkileri düzeltebileceği umuluyordu. Ancak her iki taraf da sertlik yanlıları tarafından rehin tutuluyor ve bu da onlara hareket alanı bırakmıyor" dedi.
Sobhan, Hindistan'ın Bangladeş yetkilileriyle güveni yeniden inşa etmesinin en iyi yolunun "Hasina'nın provokatif açıklamalarla Bangladeş'i istikrarsızlaştırmasına izin vermemek" olduğunu açıkladı.
Sobhan, "Onu dizginleyememek düşmanca bir hareket olarak görülüyor" diye konuştu.
Diğerleri ise Rahman'ın BRICS zirvesine katılmamasını daha sert bir şekilde yorumladı.
Shanthie Mariet D'Souza, Mantraya Enstitüsü'nün kurucusu...