WASHINGTON: ABD Başkanı Donald Trump Salı günü yaptığı açıklamada, bir laboratuvar teknisyeninin veba nedeniyle öldüğü iddiaları üzerine Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile çok yakında görüşeceğini belirtirken, Washington ve Birleşmiş Milletler Moskova'ya şeffaflık çağrısında bulundu.
Rus yetkililer, veba karşıtı önlemler uyguladıklarını yalanlayarak, geçen hafta Sibirya'nın İrkutsk bölgesindeki bir veba araştırma enstitüsünde meydana gelen olayla ilgili haberleri önemsizleştirdi.
Ancak Washington giderek artan bir endişe sergiliyor; Dışişleri Bakanı Marco Rubio Rusya'yı durum konusunda açık olmaya çağırdı. Dünya Sağlık Örgütü de Salı günü benzer bir çağrıda bulundu.
İzlanda gezisi sırasında konuşan Rubio, "Rusya'yı şeffaf olmaya ve dünyayla daha fazla bilgi paylaşmaya teşvik ediyoruz, böylece hepimiz buna uygun ve gereken şekilde tepki verebiliriz" dedi.
Daha sonra Trump, olanlar hakkında Putin ile görüşeceğini söyledi.
Beyaz Saray'da gazetecilerin Putin ile bu konuda görüşüp görüşmediğine ilişkin sorusunu yanıtlayan Trump, "Planlanmış bir görüşmem var, evet" diyerek bunun "çok yakında" gerçekleşeceğini ekledi.
ABD istihbarat teşkilatlarının durum hakkında ne söylediği sorulduğunda Trump, "Çok derinlemesine tartışmalar yürütüyoruz. Muhtemelen yarın bu konuda bilgi verebileceğiz" diye ekledi.
Wall Street Journal'ın haberine göre, ABD Dışişleri Bakanlığı Rusya'ya diplomatik notta (demarche) bulunarak, ayrıntıları açıklamamanın uluslararası sağlık yükümlülüklerine aykırı olduğu konusunda Moskova'yı uyardı.
Ölüm nedeni 'belirsiz'
Rus haber sitesi People of Baikal Cuma günü yaptığı açıklamada, 28 yaşındaki Darya Shipilova adlı ölen kadının kırık bir deneme tüpünden pnömonik (akciğer) vebası kapmış olabileceğini bildirdi.
Diğer medya kuruluşları ise kadının ölümü ile tesisteki bir laboratuvar kazası arasında olası bir bağlantı olduğunu bildirdi.
People of Baikal haber sitesi ayrıca, kadının temas etmiş olabileceği 200 kadar kişinin karantinaya alındığını belirtti.
Ancak Rus yetkililer ölüm nedeninin doğrulanmadığını belirtiyor ve sağlık denetim kurumu Rospotrebnadzor, internette dolaşan ve özel önlemlerin alındığını iddia eden belgenin iddialarını yalanladı.
Kurum Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, "Söz konusu belge ve bilgilerin resmi kaynaklardan kaynaklanmadığını ve doğru olmadığını açıklığa kavuşturmak istiyoruz" dedi.
Rus yetkililer, otopsi testlerinin hastalığı tespit etmediğini söyledi.
İrkutsk Bölge Valisi Igor Kobzev Pazartesi günü yaptığı açıklamada, bir Rospotrebnadzor denetiminin kadının zatürreden öldüğünü ve ölüm nedeninin "belirsiz" olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.
Vali, kadının biyolojik örneklerinde "mesleki çalışmalarıyla bağlantılı hiçbir mikroorganizmanın bulunmadığını" belirterek, ölümünden sonra enstitüdeki hiçbir diğer personelin tıbbi yardım talebinde bulunmadığını sözlerine ekledi.
Dünya Sağlık Örgütü, Salı günü Rusya'dan aldığı güncellemenin "İrkutsk şehrinde bu tehlikeli hastalığın hiçbir vakasının kaydedilmediğini" vurguladığını belirtti.
Ancak DSÖ Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus daha sonra Moskova'yı şeffaf olmaya çağırdı ve DSÖ'nün zatürre vakasının nedeni ve diğer ayrıntılar hakkında "daha fazla bilgi talep ettiğini" söyledi.
Tedros, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Uluslararası Sağlık Düzenlemeleri kapsamında zamanında, eksiksiz ve şeffaf bilgi paylaşımı, çelişkili raporları netleştirmek ve potansiyel halk sağlığı risklerinin doğru bir şekilde değerlendirilmesini sağlamak için hayati önem taşımaktadır" diye yazdı.
'Orta ila düşük' risk
Veba, solunum yoluyla bulaşabilen en bulaşıcı tür olan pnömonik veba dahil olmak üzere çeşitli formlarda ortaya çıkabilen bakteriyel bir hastalıktır. Hıyarcıklı veba ise enfekte pireler tarafından bulaştırılır.
Pnömonik veba, ca