Yıl 1974'tü; bir grup Çinli köylü bir tarlada çalışırken, bir metre aşağıda gün ışığıyla yeniden buluşmaya hazır, muntazam yerleştirilmiş kafa sıralarıyla karşılaşacaklarından habersiz bir su kuyusu kazmaya karar vermişti. Zorlu bir çalışmanın ardından, Çin'de, Qin dönemine ait olan ve tarihten silinmiş olan Terrakotta Ordusu tesadüfen keşfedildi.
Antik medeniyetler, erozyon ve zamanın aşındırmasıyla toprak, su veya kum altında metrelerce derinlikte gizlenmiş yüzlerce iz bırakmıştır. Arkeolojinin uzmanlaşmasıyla birlikte, her geçen gün bugün dünyaya gururla sergilenen harikalar kurtarılmakta ve değer kazandırılmaktadır. Çinli askerlerin hikayesi de böyledir; bu heykeller, 2000 yıldan uzun süre zorlu koşullarda hayatta kalmayı başarmış bir heykel türüdür.
8000 Terrakotta Heykeli Bulan Köylülerin Hikayesi
Nisan 1974'te, bir kuraklık ortasında su bulma umuduyla çaresiz kalan köylüler, bir metre kazdıktan sonra sert ve kırmızı toprakla karşılaşmışlardı. Derinde, gerçek boyutlu seramik kafalar ve çeşitli bronz ok uçları bulmuşlardı. BBC'nin 2023 tarihli bir makalesine göre, kazı alanında çalışan ve daha sonra Çin'in orta kesimindeki Şaanşi eyaletinde müze küratörü olan yerel çiftçilerden biri, bunun ne olabileceğine dair içgüdüsel bir hissiyata kapılmıştı.
Köylüler, 20. yüzyılın en büyük arkeolojik buluntularından biriyle karşılaşmışlardı: İmparatoru öbür dünyada korumak için 2200 yıl önce endüstriyel ölçekte tasarlanmış yaklaşık 8000 topraktan asker ordusu.
Söz konusu bölgede, atlar ve savaş arabalarıyla birlikte eksiksiz bir hayalet ordu korunmuştu; hepsi gizlenmiş ve 1970'lere kadar hiçbir insan tarafından görülmemişti.
Üç günlük çalışmanın ardından, her biri 1,78 metre boyunda olan ilk iki savaşçı tamamen gün ışığına çıkarıldı. Bu buluntu, Çin hükümetinin tam çaplı kazıyı finanse etmeyi kabul etmesi için gereken haklı gerekçeyi oluşturdu.
Bir yıl sonra yakınlarda bir müze inşa edildi ve Qin İmparatoru'nun mezarına ulaşılana kadar kazılara devam edildi. Yasal alanın büyüklüğü ve tarihi önemi uluslararası düzeyde yankı uyandırdı ve 1987 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası ilan edildi. Hatta 1998 yılında dönemin ABD Başkanı Bill Clinton burayı ziyaret etti.
Günümüzde bu alan, imparatorluğun 2000 yılı aşkın süre önceki ihtişamını mükemmel bir şekilde özetleyen ve gözler önüne seren Çin'in tarihi merkezlerinden biridir. Zenginliğe ve sık sık bulunan objelere rağmen arkeologlar, Qin Shi Huang'ın mezarını yalnızca el değmemiş doğallığında korumaktadır.
Çinli uzmanlar, mühürlenmiş odalarda cıva bulunması nedeniyle lahit açıldığı takdirde tüm kültürel mirasın tehlikeye gireceğini belirtmektedir. Son derece uçucu olması nedeniyle uzmanlar, bir sızıntının büyük bir patlamayı tetikleymesinden korkmaktadır. Bu nedenle, Çin'in ilk imparatorunun istirahatgahı, sonsuza dek sır olarak saklamak istedikleri büyük bir gizem ve kıymetli bir nesnedir.