PEN America'nın hazırladığı yeni rapora göre, ABD'deki kamu okullarında son eğitim yılında (2025-2026) yaklaşık 12.000 kitap yasaklaması gerçekleşti. Bu rakam, ifade özgürlüğünü savunan kuruluşun 2021 yılında kitap geri çekme vakalarını kayda geçmeye başlamasından bu yana görülen en yüksek seviye oldu. Toplamda 7370 eseri etkileyen 11.982 yasaklama kaydedildi. Üst üste ikinci yıldır Stephen King en çok sansürlenen yazar unvanını aldı. 2024-2025 döneminde 6870, 2023-2024 döneminde ise 10.046 sansür vakası bildirilmişti. Bu yıl yasaklanan kitapların %87'sini kurgu eserler oluşturuyor.
Yasaklamaların birçoğu, kısıtlayıcı yasaların onaylandığı ve hem politikacıların hem de muhafazakâr aktivistlerin okullarda belirli kitapların yasaklanması için baskı yaptığı (tehdit veya şantaj mektupları, zorunlu oturumlar ve hatta "çocuk istismarı" suçlamalarıyla) Florida ve Texas'ta gerçekleşti. PEN America ayrıca okul bölgesi yöneticilerinin hangi kitapların kaldırılacağını belirlemek için giderek daha fazla yapay zekaya başvurduğunu tespit etti. "Amerika'da Yasaklandı" başlıklı, Okuma Özgürlüğü programından altı uzman tarafından hazırlanan raporda, ırkçılık, cinsellik ve kimlik konularını ele alan kitapların en çok sorgulanan eserler olduğu detayı yer alıyor.
PEN raporunda şu ifadelere yer veriliyor: "Okul kütüphaneleri, bilgi ve fikirleri kamuoyunun erişimine sunar; kişisel veya siyasi ideolojilerden bağımsız olarak kitapların herkesin ulaşabileceği bir konumda olmasını garanti eder ve okuyucular için dünyanın gerçeklerini bildiren, sorgulayan ve yansıtan hikayelerin kapılarını aralar." Rapor şöyle devam ediyor: "Kitap yasaklamak; öğrencilerin hak ettikleri bakış açısı, ses, perspektif ve edebiyat çeşitliliğine erişimini sınırlayarak okuma özgürlüğüne ket vurur."
11.982 yasaklama vakasından 4500'den fazlası listede ilk kez yer alıyor. Bunlar arasında Charlotte Brontë'nin 19. yüzyıl klasiki Jane Eyre'den Sui Ishida'nın Tokyo Ghoul manga serisine ve Kelly Jensen'ın Here We Are: Feminism for the Real World adlı eserine kadar pek çok kitap bulunuyor. Pazartesi günü kamuoyuna duyurulan rapor, sansür çabaları konusunda farkındalık yaratmak amacıyla okullarda, kütüphanelerde ve ülke genelindeki çeşitli mekanlarda etkinliklerin düzenlendiği "Yasaklı Kitaplar Haftası"nda yayımlandı.
Stephen King'in kitapları -The Shining (Manyak / Işıltı) ve The Green Mile (Yeşil Yol) dahil olmak üzere- 312 kez raflardan kaldırıldı. En çok sansürlenen eser ise Patrick McCormick'in Hindistan'da cinsel köle olarak satılan bir kız çocuğunu konu alan Sold adlı romanı oldu ve bu kitap yirmi beş kez yasaklandı. Sıkça sansürlenen diğer kitaplar arasında Margaret Atwood'un distopik romanı The Handmaid's Tale (Damızlık Kızın Öyküsü); Laurie Halse Anderson'ın tecavüze uğradıktan sonra konuşamaz hale gelen bir genç kızın anlatıldığı Speak (Konuş) adlı romanı; Alexandra Bracken'ın mitolojik gerilimi Lore ve Ellen Hopkins'in uyuşturucu bağımlılığını konu alan Crank adlı romanı yer aldı.
PEN America ve Amerikan Kütüphaneler Derneği (ALA), metodolojileri farklı olmasına rağmen, 2020'lerin başından bu yana yasaklamalarda tarihi artışlar rapor etmektedir. PEN, geçici kitap kaldırılmalarını bile yasak olarak kabul ederken, ALA yalnızca kalıcı olarak kaldırılan eserleri hesaba katmaktadır. Derneğin nisan ayında yayımlanan en son raporuna göre, bir önceki eğitim döneminde yaklaşık 5600 yasaklama kaydedilmişti. Kitap yasaklarının uygulandığı okul bölgelerinin sayısı da zirveye ulaştı.