REİKİAVİK, İzlanda – ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salı günü İzlanda'ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında, bu ülkenin ABD ve müttefiklerinin güvenliği için hayati önem taşıyan "stratejik bir kale" olduğunu belirtti. Ziyaret, İskandinav ülkesiyle askeri ve ticari bağları güçlendirmeyi ve aynı zamanda Donald Trump'ın Arktik bölgesindeki politikasının yol açtığı endişeleri yatıştırmayı amaçlıyordu. Rubio, "On yıllardır İzlanda ulusu, kolektif güvenliğimiz için kritik bir stratejik konuma sahip olmuştur ve bugün de bu durum her zamankinden daha fazla geçerlidir" diyerek adanın "gizli faaliyetleri denetleme ve rakiplerimizi caydırma" konusundaki rolünün altını çizdi.
Bu ziyaret, buzulların erimesinin yeni deniz rotaları açması ve doğal kaynaklara erişimi kolaylaştırmasıyla ABD, Rusya ve Çin'in nüfuzlarını genişletmeye çalıştığı Arktik'te artan stratejik rekabetin yaşandığı bir döneme denk geliyor. Grönland'a yaklaşık 290 kilometre uzaklıkta bulunan İzlanda, Kuzey Atlantik'te ayrıcalıklı bir konuma sahip olup daimi bir ordusu bulunmamasına rağmen NATO üyesi konumunda. Ülkenin savunması, Atlantik ittifakına ve 1951 yılında ABD ile imzalanan ikili bir anlaşmaya dayanıyor.
Rubio Pazartesi günü Reykjavik'e vararak Başbakan Kristrún Frostadóttir ve Dışişleri Bakanı Thorgerdur Katrín Gunnarsdóttir ile görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde güvenlik meseleleri, jeotermal enerji, veri merkezleri, ilaç sanayi ve ticari iş birliği ele alındı. ABD diplomasisinin başındaki isim, Washington'ın Reykjavik hükümetinin onayı olmadan İzlanda topraklarında hiçbir şey yapma niyetinde olmadığını garanti ederek, her iki ülkenin de "güvenli bir Arktik" sağlama, enerji ve ticari bağları güçlendirme ve savunma iş birliğini derinleştirme hedefini paylaştığını belirtti. Rubio, "Bu halka karşı büyük bir saygı duyuyoruz. Ülkeye, çok uzun süredir oynadığı rol nedeniyle saygı duyuyoruz" dedi.
Grönland'ın Gölgesi
Bu seyahat, Trump'ın Grönland'ı –Danimarka'nın özerk bölgesini– satın alma veya ilhak etme yönündeki yinelenen tehditleriyle Arktik'teki stratejik dengeyi sarsmasının ardından gerçekleşti. Eylül ayı sonlarında ABD, Danimarka ve Grönland ile askeri varlığını genişletmesine ve bölgede iki yeni üs kurmasına imkan tanıyacak bir güvenlik anlaşması imzalayarak Grönland'ı Washington'ın yörüngesine daha da yaklaştırdı. Anlaşma, Trump'ın Grönland üzerindeki kontrolü elde etme baskısını azaltmış gibi görünse de, daha önceki açıklamaları İzlanda'da da endişe yaratmıştı.
Eylül ayı başlarında ABD Başkanı, Kuzey Amerika, Karayipler, Grönland ve İzlanda'yı ABD renkleriyle gösteren yapay zeka ürünü bir harita paylaşmıştı. Bunun üzerine Reykjavik, ABD Büyükelçisi Billy Long'u dışişlerine çağırmış ve bu paylaşımı "tamamen uygunsuz" olarak nitelendirmişti. Rubio ile görüşmesinin ardından Gunnarsdóttir, "Geleceğe odaklanmaya devam ediyoruz" derken, bu olayın önemini azaltmaya çalışan Rubio, "Sosyal medyadaki paylaşımlar hakkında konuşmak için burada değilim" yanıtını verdi. Diplomatik ilişki, büyükelçi olarak atanmadan önce İzlanda'nın ABD'nin 52. eyaleti olması gerektiği ve kendisinin de...