Avrupa Komisyonu Salı günü, "Daha Geniş Bir Birliğe Hazırlanmak" adlı bir belge yayımladı. Belge, "[Avrupa] Birliği'ni gelecekteki genişlemelere hazırlamak için gereken politika yönelimleri ve eylemler" üzerine yeni teklifler ortaya koymayı amaçlıyordu.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, bu ayki AB liderler zirvesinde ve konuyla ilgili diğer yaklaşan görüşmelerde ilerleme kaydetmeye çalışırken, "Avrupa'nın geleceği bugün yaptığımız seçimlere bağlıdır" dedi.
AB'nin yürütme organı; potansiyel üyeler için kademeli bir entegrasyon süreci, "katılım müzakereleri sırasında üstlenilen taahhütlerin katılım sonrasında da istikrarlı bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak" için yeni güvenceler ve oy kullanma kurallarında değişiklikler dahil olmak üzere bir dizi değişiklik önerdi.
Önerilerle; katılım sürecini basitleştirmek, aday ülkeleri bu süreci sürdürmeleri için teşvik etmek ile mevcut üyelerin genişlemenin olası riskleri veya maliyetleri hakkındaki endişelerini hafifletmek arasında bir denge kurulmaya çalışılıyor.
Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonraki çeyrek asırda AB, 2016'daki Brexit referandumunun ardından Birleşik Krallık'ın ayrılmasıyla 27'ye düşmeden önce, 12 üye devletten oluşan bir birlikten hızla 28 üyeye ulaştı.
Ancak süreç o zamandan beri durma noktasına geldi; bir dizi aday ülke uzun müzakerelerde sıkışıp kalırken, üyeler arasında genişlemeye devam etmeye yönelik iştahın az olduğu görüldü.
Son yıllarda, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ve ABD'nin Avrupa'nın bazı bölgelerinde artan nüfuz elde etme çabalarının belirtileri ortasında, genişlemeye yönelik teorik ilgi yeniden artış gösterdi. Ancak katılım sürecini yöneten katı kurallar ve birçok temel adım için mevcut üyelerin oybirliğiyle desteğine duyulan ihtiyaç göz önüne alındığında, fikri hayata geçirmek zorlu olmaya devam etti.
Von der Leyen, Komisyonun genişlemeyi daha iyi kolaylaştırmak ve barındırmak amacıyla paylaşılan gerçekleri yansıtmak üzere kurumları hazırlamaya, politikalarları uyarlamaya ve bütçeleri ayarlamaya çalıştığını söyledi.
"Birliklerimizin genişlemesi jeopolitik bir zorunluluktur" dedi. "Bugün, daha geniş bir Birliğin aynı zamanda daha güçlü olmasını sağlamak için temelleri atıyoruz: daha dirençli, daha etkili ve bizi tanımlayan değerler ile kurallara sıkı sıkıya bağlı."
Ülkeler reform yolunda ilerledikçe "AB'nin onları memnuniyetle karşılamaya hazır olması gerektiğini" söyledi.
Genişlemeden Sorumlu Komiser Marta Kos, Brüksel'in değerlendirmesinin "AB'nin daha geniş bir üyeliği barındırabileceğini gösterdiğini" belirtti. Ancak Kos, "ele almamız gereken zorluklar gördüğümüz alanlar var" diye kabul etti.
Kos, "Biri, fonların azaltılması veya oy haklarının kısıtlanması da dahil olmak üzere, gerilemeyi önlemek için daha güçlü olasılıklar önerdiğimiz hukukun üstünlüğü ve samimi işbirliğidir" dedi.
Komisyon, katılım sürecini kolaylaştırmak için tasarlanmış bir dizi önerilen değişiklik veya politika ortaya koymaktadır.
Tüm bu teklifler, önümüzdeki haftaki AB liderler zirvesi olan bir sonraki büyük toplantıyla birlikte, Avrupa liderleri ve hükümetleri arasında daha fazla tartışmaya tabi olacaktır. Eğer destek görür ve ilerlerse, şüphesiz bu süreçte bazı değişiklikler ve düzeltmeler yapılarak, nihayetinde uygulanabilmeleri için çeşitli oylama prosedürlerinden geçmeleri gerekecektir.
Şu anda resmi aday statüsüne sahip toplam sekiz ülke bulunuyor; bu da onların AB'ye katılmak istedikleri ve en azından bu süreci içeren genellikle uzun süreci başlattıkları anlamına geliyor.
Bazıları, özellikle de yıll süren müzakerelerin ardından ön plandaki Karadağ, gecikmeden bir an önce bloka katılmayı umuyor. Kos geçen hafta DW'ye, Karadağ'ın şu anda bir sonraki ülke olma yolunda ilerlediğini söyledi.