Türkiye ve Pakistan, Pazartesi günü (5 Ekim) Yemen'in Husileriyle mücadele eden Suudi Arabistan'a askeri güç sağlama konusunda anlaşarak ortak savunma paktları olan Mekke Savunma İttifakı'nı (Makkah olarak da bilinir) devreye soktu. Duyuru, Suudi Arabistan'ın yoğun desteğini arkasına alan Yemen'in uluslararası alanda tanınan hükümetinin, stratejik Kızıldeniz limanı Mocha da dahil olmak üzere geçen ay ele geçirdikleri bazı kilit bölgelerden Husi rebel'lerini (isyancılarını) püskürttüğünü iddia ettiği sırada geldi. Husiler ise Suudi Arabistan'daki hava limanlarını, bir rafineriyi ve bir askeri üssü vurduklarını öne sürerken, her iki taraf da birbirinin iddialarını reddetti.
Mekke İttifakı tarafları Pazartesi günü bir araya geldi ve toplantının ardından yayınladıkları bildiride, "Taraflardan her birinin güvenliğinin, üç ülkenin kolektif güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve Ortak Savunma için Mekke Anlaşması'nın pratik önlemlere dönüştürülmesinin, kolektif savunma taahhüdünün kredibilitesini gösterdiğini teyit ettiklerini" ifade ettiler. Peki bu durum, Pakistanlı ve Türk askerlerinin Suudi Arabistan'ın savunma kuvvetlerinin yanında aktif çatışmaya gireceği anlamına mı geliyor? Tam olarak değil ve en azından hemen değil. İşte bunun nedenleri.
Mekke Paktı bildirisi ne diyor? Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalamıştı. Mekke anlaşması, üç ülkeden herhangi birine yapılacak silahlı bir saldırının üçüne de yapılmış sayılacağını öngörüyor. Daha önce Suudi Arabistan ve Pakistan, 17 Eylül 2025'te Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması'nı (SMDA) imzalamıştı. Suudi Arabistan'ın geçtiğimiz ay Husilerin tırmanan saldırılarıyla tek başına mücadele etmek zorunda kalması, bu savunma paktları, özellikle de çok övülen Mekke paktı hakkında soru işaretleri yaratmıştı.
Pazartesi günü yayınlanan bildiri pratik uygulamadan söz etse de, dikkatli bir okuma bazı soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Bildiride, "Komite, kolektif savunma taahhütlerinin pratik uygulamasına derhal geçmeye, kararlaştırılan askeri güç ve kabiliyetleri sağlamak ve onaylanmış düzenlemeler ile Tarafların ulusal mevzuatına uygun olarak Krallık içinde hızla konuşlandırılmalarını güvence altına almak için gerekli tedbirleri almaya karar vermiştir; böylece hazırlık, askeri entegrasyon ve tehditlerle yüzleşme ve bunlara karşı koyma kapasitesi artırılacaktır" deniliyor. Dolayısıyla, önerilen her türlü eylem ülkelerin iç yasalarına tabidir.
Türkiye Parlamentosu'nun paktı henüz onaylamamış olması, yetkililerin geçen ay neden harekete geçmediklerini açıklamak için öne sürdükleri bir gerekçeydi. Bu durum, şimdilik Türkiye'nin desteğinin aktif bir konuşlandırmadan ziyade istihbarat paylaşımı ve eğitim odaklı olacağını düşündürmektedir. Pakistan da benzer sinyaller verdi. Pazartesi günkü toplantıya katılan Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, toplantının ardından yerel televizyon kanalı Geo News'in Pakistan ve Türkiye'nin olası operasyonel rolüne ilişkin sorusunu yanıtladı. Dawn gazetesine göre Asif, her iki ulusun da "teatride varlık gösterdiğini" ancak çatışma operasyonlarına yalnızca Suudi birliklerinin katıldığını belirtti. Dawn tarafından aktarılan ifadelere göre Asif, "İhtiyaç duydukları her türlü yardım sağlanıyor. Ancak şu anda Türk ve Pakistan orduları destekleyici bir rol oynamaktadır" dedi.
Pakistan ve Türkiye neden Husilerle aktif olarak savaşmaya hevesli olmayacak? Mekke anlaşması bir savunma anlaşması olması gerekse de, gerçek operasyonel yapısına ilişkin çok az ayrıntı kamuoyuyla paylaşılmış durumdadır. Anlaşma, tırmanma merdivenini veya bir üyenin saldırıya uğradığı aşamada diğer üyeden ne tür bir yanıt bekletildiğini net bir şekilde belirlememektedir. Hem Pakistan hem de Türkiye...