Uluslararası Enerji Ajansı tarafından salı günü yayımlanan bir rapora göre, Güneydoğu Asya'nın enerji arzına yönelik riskler, ülkelerin artan elektrik talebini karşılayacak çözümler üretme hızından daha hızlı bir şekilde katlanıyor.
Güneydoğu Asya'nın doymak bilmeyen bir enerji iştahı var gibi görünse de, kısmen İran'daki savaş nedeniyle artan enerji maliyetleri yüzünden bölge artık sıkışmış durumda. Hızla büyüyen Güneydoğu Asya ekonomilerinin de veri merkezlerine güç sağlamak ve evler ile işletmeleri serinletmek için daha fazla elektriğe ihtiyacı var.
Analistlere göre, rapor bölgesel enerji güvenliğini artırmak için Güneydoğu Asya uluslarının elektrikleri birbirleriyle paylaşmaları ve güç aldıkları kaynakları çeşitlendirmeleri gerektiğini belirtiyor; ancak komşular arasındaki toprak anlaşmazlıklarından ulusal enerji piyasalarının farklı türlerine kadar birçok engelle karşı karşıya kalan ülkelerin, bu engeller nedeniyle enerji şoklarına karşı savunmasız kalmaya devam edebileceği konusunda uyarıda bulunuyorlar.
IEA İcra Direktörü Fatih Birol yaptığı açıklamada, “Güneydoğu Asya dünyanın en dinamik bölgelerinden biri, ancak ekonomik büyümesine güç sağlamak için artan enerji ihtiyaçları, giderek belirsizleşen küresel enerji manzarasında zorluklarla karşı karşıya” dedi.
İran'daki savaş yedinci ayına girerken IEA, bölgenin elektrik talebinin enerji üretimindeki büyümenin önüne geçmesi nedeniyle Güneydoğu Asya Uluslar Birliği üyeleri arasındaki enerji güvenliği sorunlarının yoğunlaşacağı konusunda uyardı.
Hızlı sanayileşme, kentleşme ve yükselen yaşam standartları, son 10 yılda kişi başına neredeyse yüzde 30 artan Güneydoğu Asya'nın enerji talebini körüklüyor. IEA, soğutma, veri merkezleri ve endüstri talebi nedeniyle talebin şimdiden 2030 yılına kadar yıllık ortalama yüzde 5,4 oranında artacağını öngörüyor.
Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından kaynaklanan enerji krizi, yakıt kıtlığı ve fahiş maliyetler yaşayan Güneydoğu Asya için bir uyarı zili niteliğindeydi.
Daha zengin Doğu Asya komşuları Japonya ve Güney Kore'nin aksine, Güneydoğu Asya'daki ülkelerin sınırlı enerji rezervleri ve krizle başa çıkmak için daha az kaynakları var.
Hayatta kalmak için ülkeler, gücü korumak amacıyla bir tür enerji triyajı durumuna geçerken, aynı zamanda daha fazla kömür yakıp Rus ham petrolü de satın aldılar. Ancak çatışma uzadıkça; nükleer enerji anlaşmalarından güneş enerjisi sübvansiyonlarına ve elektrikli araç satın alma teşviklerine kadar daha temiz enerji için yeni politikalara da yol açtı.
Zero Carbon Analytics'ten Amy Kong'a göre bu durum, bölgenin enerji sektörünü çeşitlendirmesine yardımcı olabilir. Kong, “İran savaşı hükümetlere adeta bir gerçeklik kontrolü yaşattı” dedi.
IEA'ya göre, Güneydoğu Asya enerji güvenliğini geliştirmek istiyorsa, ulusların enerji arz kaynaklarını ve rotalarını çeşitlendirmeye devam etmesi, yurtiçinde mevcut enerji kaynaklarından daha fazla yararlanması ve verimlilik artışlarının yanı sıra elektrifikasyonu hızlandırması gerekiyor.
Cakarta merkezli Energy Shift Institute'tan Putra Adhiguna, ülkelerin harekete geçmesi ve daha hızlı adım atması gerektiğini söyledi.
Adhiguna, “Güneydoğu Asya bir dönüm noktasında” dedi ve ekledi: “Bölgenin enerji geçişini benimseme ve geleneksel enerji kaynaklarını çeşitlendirme biçiminde çok daha drastik bir değişime ihtiyaç var.”