Etiyopya'nın en kuzeyindeki Tigray bölgesinde tırmanan çatışmaların ortasında Abiy Ahmed, Etiyopya Başbakanı olarak bir dönem daha yemin ederek göreve başladı.
Pazartesi öğleden sonra düzenlenen törenin kısa bir süre ardından Abiy, denize kıyısı olmayan ülkeye Kızıldeniz'e doğrudan erişim sağlama yönündeki iradesini yinelendi. Abiy, "Al-ver ilkesine dayanarak, Etiyopya'nın denize bir çıkışı olmasını sağlamak için gayretle çalışacağız" diyerek komşu Eritre ile gerginliği tırmanma riski taşıyan bir yorumda bulundu. İki ülke, Etiyopya'nın Eritre'nin Assab Limanı'nı kontrol etme arzusundan ötürü anlaşmazlık yaşıyor.
Addis Ababa'daki yemin törenini takip eden DW muhabiri Solomon Muchie, yenilenen yetkiye rağmen Abiy'yi önünde zorlu bir dönemin beklediğini söyledi.
Solomon, "Yeni dönem, Başbakan Abiy Ahmed'e daha güçlü bir siyasi otorite kazandırıyor" dedi ve ekledi: "Ancak ülkenin karmaşık iç ve bölgesel zorlukları, bu otoritenin kalıcı bir istikrara dönüştürülmesini zorlaştırabilir."
Solomon, Etiyopya'ya karşı çıkan ülkelerin Pazar günü Kahire'de gerçekleştirdiği toplantıyı buna örnek gösterdi: "Mısır, Eritre, Somali ve Sudan liderleri bölgesel sorunları ele aldı. Ancak bu toplantının dışarıda bırakılan tarafı Etiyopya oldu. Dolayısıyla Başbakan Abiy Ahmed'in hükümetinin önümüzdeki yıllardaki görev süresi boyunca karşılaşacağı şeylerden biri de bu olacak."
Londra merkezli Doğu Afrika Bölgesel Entegrasyon Merkezi'ni yöneten analist Abdurahman Sayed'e göre Eritre, Tigray'daki savaşa sürüklenme tehlikesiyle karşı karşıya. Bu durum, Etiyopya'nın Assab Limanı'nın kontrolünü ele geçirmek için yürüttüğü üç yıllık kampanyanın ardından geldi.
Sayed, "Eritre, Etiyopya'nın mümkün olursa burayı işgal etme, eğer bu olmazsa en azından sadece ticari amaçlar için değil, aynı zamanda stratejik açıdan da çok önemli bir liman olan Assab Limanı'nı alma niyetinden ötürü meşru bir endişe duyuyor" dedi.
Sayed, "Kızıldeniz'in güney girişindeki Bab el-Mandeb [Boğazı]'nı denetliyor. Şimdi bu liman olmadan Eritre'nin stratejik önemi neredeyse sıfıra inecektir, dolayısıyla Eritre'nin herhangi bir önemi de kalmayacaktır" ifadelerini kullandı.
Geçtiğimiz hafta Etiyopya, Eritre ve Mısır ile diplomatik bağlarını kopardı. Sayed'e göre bu durum, hükümetin Kızıldeniz limanını güç kullanarak alma çabasında kararlı olduğunun bir işareti olabilir. Tigray'daki çatışmaların yeniden başlaması da bu yönü işaret ediyor olabilir. Henüz birkaç gün önce Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri, Tigray'ın başkenti Mekelle'nin kontrolünü ele geçirdi. Pazartesi günü hükümet yanlısı bir medya kuruluşu, muhalefetteki Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'nin (TPLF) Eritre ve Kızıldeniz'e açılan önemli bir kapı olan Adigrat yakınlarındaki bölgeye çekilmesinin ardından, Etiyopya ordusunun birliklerini Eritre sınırına doğru seferber etmeye başladığını bildirdi.
Sayed, "Tigray halkı, güney Eritre'dekilerle kültürel, dilsel ve dini bağlara sahip" diyerek, "Aslında Eritre'de iktidarda olanların Tigray'dakilerle çok daha fazla ortak yönü var" vurgusunu yaptı ve özellikle TPLF'nin Mekelle'den çıkmış olması ve büyük kasabalardan da çekilebilecek olmaları nedeniyle bir sıçrama etkisi (spillover) yaşanabileceğini ekledi. "Dolayısıyla düzensiz bir çatışma taktiğine başvurabilirler."
Sayed'e göre Etiyopya hükümeti ve ordusu sadece Eritre'nin savaşa girmesini bekliyor.
"Eritre ordusunun Etiyopya hükümetine karşı savaşmak üzere halihazırda Etiyopya'da olduğuna dair, herhangi bir kanıt olmaksızın, somut dayanaktan yoksun iddialarda zaten bulunuyorlar. Her ne kadar gerçeğe bakarsak Etiyopyalı isyancı hareketler savaş konusunda oldukça deneyimli ve bol miktarda silaha sahipler."