İşe önce bozkırla başlanır. Ebedi, sonsuz. Bir düzlük ve onun kıvrımları, toprağı giydiren sarımtırak çimenler. Çakıl yolları. Rota 40. Beklenmeyenin giriş kapısı. Bajo Caracoles'in yaklaşık 47 kilometre doğusunda, Pinturas Nehri toprağı ortadan ikiye bölerek yıkıcı güzellikte bir manzara yaratır: bazı söğüt ağaçlarıyla seyrekleşmiş, renkleri kusursuz bir şekilde hizalanmış derin bir kanyon. Güzel, yoğun, derin. Kızıl kayalıklardan oluşan dik yamaçlar 170 metreye kadar yükselir. Ve işte, bu duvarlardan birinin altında mağara yer alır. Tehuelche halkının bu yer için bir ismi vardı. Oraya Kolon Niyeu derlerdi: renkler ülkesi. Yukarıdan bakıldığında kusursuz görünen bir tanım. Kızıl ignimbritler, kaynak sularının yeşili, bozkırın sarısı, bazalt platoların grisi. 150 milyon yıl önce, Jura döneminde yüksek sıcaklıktaki volkanik akıntılarla oluşmuş bir manzara.
Cueva de las Manos İl Parkı'nın girişinde bizi karşılayan rehber Franco, bu toprakları mesken tutmuş o kabilenin bir parçası olmaya çalışmamızı ister. Nasıl düşündüklerini, ihtiyaçlarının neler olduğunu, kendilerini nasıl ifade ettiklerini hayal etmeye davet eder. Gözlerin önünde duran şey, bugünkünden pek de farklı olmayan bir homo sapiens'in geçişinin kanıtıdır; hayatını elindeki imkanlarla çözmek zorunda kalan bir insan: guanakolar, pumalar, pichiler (küçük armadillolar), kondorlar, tilkiler, kertenkeleler, choiqueler (devekuşuna benzer bir kuş). Ve buna rağmen, resimler hiçbir şüpheye yer bırakmaz: rüzgara, soğuğa, kaynak kıtlığına rağmen, Santa Cruz'un kuzeybatısındaki bu misafirperver olmayan köşede, pre-tehuelcheler (yazıyı bilmeyen ve bu nedenle bir adı olmayan halklar) altı bin yıldan uzun süre yaşamıştır.
"Biz önümüzdeki bu şeyi tanımlamak için kültürel peyzaj terimini kullanıyoruz." Rehberin bu cümlesi teknik bir ifadedir (Río Pinturas Alanı, 2019 yılında Arjantin'in ilk Ulusal Kültürel Peyzajı ilan edilmiştir), ancak kanyonun bağlamında farklı bir ağırlık kazanır. Çünkü bu kategorinin yakalamaya çalıştığı şey tam da budur: değerin sadece resimlerde değil, sadece manzarada değil, ikisi arasındaki ilişkide yattığı gerçeği. Bu avcıların rastgele bir duvarı değil, tam o kanyon duvarını, avlandıkları aynı nehrin karşısını seçmiş olmaları. Ve dokuz bin yıl önce oker rengiyle resmettikleri guanakoların bugün hala o nehre su içmeye iniyor olması.
Cueva de las Manos'u dünyadaki neredeyse diğer tüm kaya sanatı sit alanlarından ayıran ve buna rağmen hakkında konuşulurken nadiren merkezi bir argüman olarak öne çıkan bir özellik vardır. 17.000 yıllık resimlere sahip Fransız mağarası Lascaux'da son halk ziyareti 1963'te gerçekleşti. Keşfinden on iki yıl sonra, insan nefesi prehistori dönemden sağ çıkan şeyleri yok etmeye başlamıştı. Bugün turistler bir kopyayı ziyaret ediyor. Aynı durum İspanya'daki Altamira için de geçerlidir: kopya. Burada ise durum farklı. Burada insan, kafasında beyaz bir baretle ahşap yürüyüş yolunda yürüyor ve orijinal duvarın önünde duruyor. Birisinin sol elini dayadığı, içi boş bir kemikle boya üfleyip 9.300 yıl önce kendi siluetini bıraktığı aynı duvar. Site adını veren mağara, Pinturas nehir yatağının 88 metre yüksekliğinde, bir ignimbrit duvar üzerinde yer almaktadır. 20 metre derinliğinde, 15 metre genişliğinde ve 10 metre yüksekliğindedir. İçinde ve çevresinde ocaklar, ok uçları, kazıyıcılar, taş bıçaklar, guanako, tilki ve puma kemikleri bulunmuştur. Arkeologların ölçebileceği bir düzenle, orada gerçekleşen günlük yaşamın kanıtı: alan binlerce yıl boyunca yerleşilmiş, terk edilmiş ve yeniden yerleşilmiştir. Cueva de las Manos, bu hikayenin merkez düğümünü oluşturur.