Analistler, Riyad'ın bu hafta Yemen'in Tahran müttefiki Husilere yönelik büyük hava saldırılarına yeniden başlaması ve dört yıllık göreceli sakinlik dönemini sonlandırmasıyla İran ve Suudi Arabistan'ın tehlikeli bir şekilde doğrudan çatışmaya yaklaştığı konusunda uyarıyor.
100'den fazla Suudi savaş uçağı Pazartesi günü isyancı mevzilerini bombalayarak Yemen hükümet güçlerinin, Husilerin geçen ay ele geçirdiği Kızıldeniz kıyı bölgesinin büyük bir kısmını geri almasını sağladı. Husilere, bünyelerinde yer alan İranlı askeri danışmanlar yardım ediyordu.
Analistler Husilerin, Suudi Arabistan'a yönelik insansız hava aracı ve balistik füze saldırılarını yoğunlaştırarak misilleme yapmasını beklerken, İran Devrim Muhafızları'nın ise sözde Direniş Ekseni'ndeki ortaklarına silah ve hedefleme istihbaratı sağlaması bekleniyor.
Savaşın genişlemesi ve daha fazla uluslararası aktörü içine çekmesiyle birlikte her iki taraftaki kayıpların da artması muhtemel.
Pazartesi günü Pakistan ve Türkiye, üç ülkenin Ağustos ayında imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında "üzerinde mutabık kalınan güç ve askeri kabiliyetleri sağlayacaklarını ve bunları hızlı bir şekilde Suudi Arabistan'da konuşlandıracaklarını" açıkladılar.
Husilere karşı operasyonları koordine etmek için gereken istihbarat ve iletişim desteğini sağlayan Pakistanlı askeri danışmanların halihazırda Yemen hükümet güçlerinin içinde yer aldığı bildiriliyor.
Batılı güçler de Suudi Arabistan'ın Husilere ve İranlı danışmanlarına karşı operasyonlarını destekliyor.
ABD ordusunun Riyad'a 100'den fazla danışmandan oluşan özel bir görev gücü gönderdiği bildirilirken, İngiltere Suudi uçaklarına havada yakıt ikmali yapmayı kabul etti ve Fransız hava savunma birimleri Suudi petrol ihracatı altyapısına yönelik Husi hava saldırılarını püskürtme konusunda savunma sorumluluğunu üstlendi.
Bu arada Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, Yemen'deki rakip Hus karşıtı gruplara verdikleri destek konusundaki anlaşmazlığa son vermek adına adımlar attı.
Washington merkezli Körfez Arap Devletleri Enstitüsü kıdemli araştırmacısı ve İran İslam Cumhuriyeti'nde Siyasi Veraset adlı kitabın yazarı Ali Alfoneh'e göre, tüm bunlara rağmen Tahran, "Suudi Arabistan ile doğrudan savaş riski pahasına bile olsa" Husileri desteklemeye devam etmekten "başka çaresi olmadığını" düşünüyor.
Alfoneh, Tahran'ın ABD ve İsrail'in hava saldırılarına yeniden başlamasından duyduğu korkunun, "İran'ın Yemen'in Hus hareketinin resmi adı olan Ensarullah gibi bölgesel müttefiklere olan bağımlılığını derinleştirdiğini" söyledi.
King's College London'da savunma çalışmaları doçenti olan Andreas Krieg, Husilerin Suudi Arabistan'a baskı yapma konusunda "aşırı derecede yararlı" olduğunu, ancak başarılarının artık, İranlıların "yıllardır engellemeye çalıştığı" türden bir uluslararası koalisyonun ortaya çıkması durumunda Tahran için "stratejik olarak ters tepme" riski taşıdığını belirtti.
Krieg, Pakistan ve Türkiye'nin askeri katılımının, Suudi Arabistan ile BAE arasındaki yenilenen operasyonel iş birliğinin ve Suudi Arabistan çevresindeki İngiliz ve Fransız konuşlandırmalarının "Tahran için birer uyarı işareti" olduğunu söyledi.
Krieg, İran'ın Husileri desteklemeye devam edeceğini, aynı zamanda da "tırmanışı kalibre etmeye" çalışarak Mekke ve Medine hac şehirlerinde toplu kayıplar, Batılı askeri personelin öldürülmesi veya Asya ile Avrupa arasındaki ticareti Süveyş Kanalı üzerinden birbirine bağlayan Bab el-Mendeb Boğazı'nın kapanması gibi çatışmayı daha da uluslararasılaştıracak siyasi açıdan patlayıcı olaylardan kaçınmasını bekliyor.
Alfoneh, Bab el-Mendeb ve Hürmüz boğazlarındaki deniz taşımacılığını aksatmanın ve bölgesel enerji altyapısını hedef almanın, "Tahran'ın küresel ekonomiye acı çektirmenin ve savaşa karşı bir lobiyi mobilize etmenin tek yolu" olmaya devam ettiğini söyledi.
Alfoneh, bu araçlar olmadan...