Johan adında erkek özelliklerine sahip ve Johanna adında kadın versiyonu bulunan iki insansı yapay zeka ajanı, sanal bir ofis ortamında çalışanlarla iş birliği yaptı.
Maddi karşılıklarının verilmesi gerektiğinde Johan, her ikisi de aynı teknolojiye dayanmasına ve aynı yeteneklere sahip olmasına rağmen Johanna'dan daha fazla para aldı. Yukarıdaki olay, iş yerinde karşılaşılan cinsiyet önyargılarının yapay zeka ile etkileşimde de yeniden üretilebileceğini göstermektedir.
Yukarıdaki bulgular, İrlanda'daki Limerick Üniversitesi liderliğindeki bir araştırma kapsamında ortaya çıktı. Araştırmacılar, yapay zeka ajanlarının (AI agents) sunuluş biçiminin, insanların bir çalışma ortamında onlara karşı davranışlarını ne ölçüde etkilediğini incelemek istedi.
Araştırmacılar, 189 çalışanı sanal bir ofis ortamına yerleştirerek Johan ve Johanna adlı iki farklı yapay zeka yardımcısıyla iş birliği içinde iş faaliyetleri yürütmelerini istedi.
Ardından, katılımcılara gerçek para verilerek görevlerin tamamlanmasının karşılığı olarak bu parayı yapay zeka yardımcısıyla paylaşmaları istendi. Gerçek bir işlem aracılığıyla araştırmacılar, insanların yapay zeka tarafından gerçekleştirilen iş için ne kadar ödeme yapmaya istekli olduklarını incelediler.
Sonuç olarak, kadın görünümüne sahip yapay zeka ajanı, tam olarak aynı teknolojiyi kullanmalarına ve aynı yeteneklere sahip olmalarına rağmen, erkek görünümlü benzerinden daha az ücret aldı. Özellikle Johanna, tam olarak aynı görevi yerine getirdiği için Johan'dan %10,25 daha az ücret alırken, katılımcılar Johan'ı daha insansı olarak yorumladılar.
Bulgular, iş yerinde gözlemlenen cinsiyet önyargılarının, teknolojinin kendisinde hiçbir fark olmasa bile, insanların yapay zeka ile etkileşimlerinde de yeniden üretilebileceğini göstermektedir.
Limerick Üniversitesi İşletme Fakültesi'nden çalışmanın başyazarı Dr. Mary Hausfeld'in belirttiği gibi, "Genellikle Yapay Zeka'nın tarafsız olduğunu düşünürüz, ancak bu sistemleri tasarlama ve sunma biçimimiz, diğer insanlarla etkileşimlerimizde var olan algı ve önyargıları harekete geçirebilir." Kendisi, yapay zeka ajanlarının iş yerinde giderek daha yaygın hale gelmesiyle birlikte, "onlara atfettiğimiz özellikler ve bu seçimlerin teşvik edebileceği davranışlar hakkında dikkatlice düşünmemiz gerekiyor. Var olan eşitsizlikleri yeni bir teknolojik ortamda istemeden yeniden üretmek istemeyiz" diye eklemektedir.
Yukarıdaki bulgular, yapay zekanın insansı görünümünün iş yeri etkileşimlerini nasıl etkilediğine dair daha geniş bir araştırmanın parçasını oluşturdu. Katılımcılar metin tabanlı bir sohbet botu, bir ofis robotu ve insansı yapay zeka ajanları ile etkileşime girdi. Tüm sistemler aynı temel yapay zeka teknolojisine dayanmasına rağmen katılımcılar, insansı yardımcılarına robota kıyasla daha fazla güven gösterdiler ve görevlerin tamamlanmasına daha büyük katkı sağladıklarını kabul ettiler.
Araştırmacılar ayrıca katılımcıların seçimlerini etkilediğini söyledikleri şeyler ile nihai davranış biçimleri arasında önemli bir tutarsızlık tespit etti. Birçok katılımcı belirtti ki