Veba incelemeleriyle tanınan özel bir enstitüde görevli bir araştırmacı, geçen hafta Sibirya'da kökeni bilinmeyen bir zatürre gelişmesinin ardından hayatını kaybetti. Bu vakanın ardından Rus yetkililer bir hastaneyi karantinaya aldı, hastayla temas kuran yaklaşık 200 kişiyi izole etti veya gözetime aldı ve kapsamlı bir epidemiyolojik operasyon başlattı. Durum, Rusya içinde ve dışında özel bir nedenle endişe yarattı: Kadın, İrkutsk bölgesinde bulunan Sibirya ve Uzak Doğu Veba Araştırma Enstitüsü'nde çalışıyordu. Yetkililer, yapılan testlerin hastalığın kadının iş yerinde manipüle ettiği mikroorganizmalarla ilişkili olduğuna dair bir kanıt bulamadığını savunsa da, çeşitli yerel medya kuruluşları olası bir pnömonik (zatürre tipi) vebaya işaret eden doğrulanmamış iddialar yaydı. Bu senaryo karşısında, Ricardo Gutiérrez Çocuk Hastanesi Tıp ve Enfeksiyon Hastalıkları Departmanı Başkanı Eduardo López, vakayı LA NACION için analiz etti ve gözlemlenen tepkinin neden yüksek tehlike arz eden bir enfeksiyon şüphesiyle uyumlu olduğunu açıkladı.
López, LA NACION'a yaptığı açıklamada, “Rus bilim insanlarının veya o ülkenin yetkililerinin dile getirdiği şey, bunun bilinmeyen etiyolojili bir zatürre olduğu yönünde. Ancak olay, antik çağlardan beri bilinen bir bakterinin manipüle edildiği bir laboratuvarın içinde geçiyor; ki bu bakteri Yersinia pestis'tir. Bu bir virüs değil, bir bakteridir” dedi. Detaylandırdığı üzere, böylesine yoğun bir sağlık müdahalesini açıklayacak hipotez, enfeksiyonun hastalığın pulmoner (akciğer) formundan kaynaklanmış olabileceği ihtimalidir. Enfeksiyon hastalıkları uzmanı, “En yaygın hipotez, bunun Yersinia pestis'in neden olduğu solunum yoluyla bulaşan bir zatürre olma ihtimalinin yüksek olduğudur” diye ekledi.
Bakteri, tarihin en yıkıcı bazı epidemiyolojilerine yol açmasıyla bilinmektedir. En ünlü formu, lenf düğümlerinin büyümesiyle ilişkilendirilen ve tarihsel olarak sıçan pireleri tarafından bulaştırılan hıyarcıklı vebadır (bubonik veba). Ancak çok daha agresif bir varyant daha mevcuttur: pnömonik veba. López LA NACION'a yaptığı açıklamada, “Solunum yoluyla edinilen ve nekrotizan zatürre formu olan bir türü var. Erken tedavi edilmediği takdirde ölüm oranı neredeyse yüzde 70 ila 90 arasında değişen, son derece ağır ve şiddetli zatürrelere neden olur” dedi. Ona göre, Rus yetkililerin aldığı önlemleri anlamaya yardımcı olan özellik tam da bu durumdur. “Bu ölçekteki bir reaksiyonun nedeni, hastaları tecrit etmek ve ne olduğunu anlamaktır” diye belirtti.
Nadir bir klinik tablo: Pnömonik veba, diğer daha yaygın solumsal enfeksiyonlara kıyasla belirgin farklılıklar gösterir. Kovid-19 gibi viral hastalıklar genellikle daha kademeli bir seyir izlerken veya pnömokokun neden olduğu yaygın bakteriyel zatürreler çok daha düşük ölüm oranlarına sahipken, pnömonik vebada durumun kötüleşmesi çok hızlı olabilir. López, “Bu nadir görülen bir tablodur. Kuluçka süresi bir ila üç gündür ve akciğer hızla hasar görür, nekrozlaşır (doku ölümü) ve çok erken evrede ölüme yol açar” diye detaylandırdı. Buna, uzmanlar tarafından kritik olarak değerlendirilen bir başka özellik de eklenmektedir: solunum yolu sekresyonları yoluyla insandan insana bulaşabilir.
“Nekrotizan zatürreye sahip olan bu birey, hapşırdığında veya öksürdüğünde Yersinia pestis'i de dışarı atar ve başkalarına bulaştırabilir. Bu nedenle bu hastaların sıkı bir şekilde, özellikle solunum yolu izolasyonuna alınması gerekmektedir.”