İran Devrim Muhafızları, Donald Trump ile sürdürdükleri savaş için yeni bir kitle buldu: Amerikan seçmeni. Savaş tarihi, rakibin iç saflardaki desteğini zayıflatmanın, muharip güçlerini savaş meydanında yenmek kadar önemli olabileceğini bize gösterir. Geçtiğimiz hafta yayınlanan 25 sayfalık bir mektupta Devrim Muhafızları, ABD'nin "onurlu halkına" Trump'ın politikalarını reddetmeleri ve İran ile "barışçıl bir arada yaşamayı" değerlendirmeleri çağrısında bulundu. Trump ise tırmanan askeri ve ekonomik baskının, İslam Cumhuriyeti'ni hizaya getireceğini umuyor.
Ara seçimlerden sadece haftalar önce gelen bu mektup, Tahran'ı doğrudan Amerika'nın iç siyasi yarışının içine çekiyor. Kasım ayında Cumhuriyetçilerin savunmasız olması nedeniyle, İran savaşının siyasi sonuçlarını askeri seyrinden ayırmak giderek zorlaşıyor. Tahran'da da müzakere yanlıları ile çatışmayı savunan sert çehreliler arasındaki iç mücadeleler savaşın yürütülüş biçimini şekillendiriyor.
Bu durum bizi Amerikan siyasetindeki "Ekim sürprizi" –yani kasım ayının ilk haftasındaki geleneksel oy verme işlemi öncesinde ulusal ruh halini değiştiren büyük bir olay veya siyasi hamle– fikrine getiriyor. (Ayrıca Bakınız | C Raja Mohan yazdı | Hamaney sonrası İran, Amerika sorusuyla şekillenecek)
İran, bu ifadenin 1980 başkanlık seçimleri sırasında Amerikan siyasi dilinin bir parçası haline gelmesine yardımcı olmuştu. Şubat 1979'daki İran Devrim, ABD'nin yakın bir müttefiki olan Şah'ı devirmişti. Kasım ayında ise milisler Tahran'daki ABD büyükelçiliğini basarak personelini rehin aldı. Bu kriz, Başkan Jimmy Carter'ın yeniden seçilme kampanyasını gölgeledi. Carter'ın Cumhuriyetçi rakibi Ronald Reagan, rehinelerin kasım ayından önce serbest bırakılmasının Carter'ın siyasi kaderini kurtaracağından korkuyordu. Reagan'ın ekibinin serbest bırakılmayı geciktirmek için gizlice çalıştığına dair iddialar hâlâ tartışmalıdır. Reagan Ocak 1981'de göreve başlarken rehineler evlerine döndü. İran'daki çalkantı, Washington'daki iktidar mücadelesiyle iç içe geçmişti.
Bugün Tahran, bir başka Amerikan seçim anından yararlanmayı umuyor. Trump, ara seçimlerin İran politikasını belirlemediğinde ısrarcı. Ancak seçim takvimi artık askeri tartışmayla açıkça iç içe geçmiş durumda. Geçtiğimiz hafta yapılan bir röportajda Trump, ABD'nin İran'ı bombalamasının 3 Kasım seçimlerinden sonra yoğunlaşmasının "mümkün" olduğunu söyledi. Ayrıca savaşın "seçimden hemen sonra" ya da belki de ondan önce kazanabileceğini belirtmişti.
Askeri hazırlıklar bu mesajı güçlendiriyor. Ortaya çıkan konuşlanma, diplomasinin başarısız olması durumunda Trump'a daha fazla seçenek sunarken, Tahran'a da tehditlerini ciddiye alması için gerekçe veriyor.
İslam Devrimcileri'nin kalıcı sloganı olan "Amerikan'a ölüm"ü bir kenara bırakan Devrim Muhafızları mektubu, sıradan Amerikalılarla bir alıp veremediği olmadığını iddia ediyor. Doğrudan hedefi ise Trump. Tahran, savaş ve artan fiyatlar hakkındaki kamusal kaynayan endişenin Cumhuriyetçileri zayıflatacağını ve Washington'da daha uzlaşmacı bir politika için alan yaratacağını umuyor. Ancak bu çağrı, Cumhuriyetçilerin Demokratları Tahran'ın çıkarlarına hizmet etmekle suçlamasıyla kolayca ters tepebilir.
İran, iç bölünmelerden yararlanmaya çalışan tek taraf değil. Trump, askeri ve ekonomik baskının İranlıları kendi yöneticilerine meydan okumaya teşvik edeceğini umuyordu. Bu beklenti şimdiye kadar çok az şey üretti. Tahran'ın Amerikan seçmenine yaptığı çağrı da aynı şekilde etkisiz kalabilir. Ne var ki her iki taraf da rakibin iç cephesini bir savaş alanı olarak görüyor.
Bu arada Trump, Hürmüz'de önemli bir kazanç elde etti. Körfez'deki petrol akışındaki toparlanma hızlandı. Yeni veriler, eylül ayında Körfez ham petrol ihracatının günde ortalama 16,3 milyon varil civarında gerçekleştiğini gösteriyor...