Hürmüz Boğazı'nın ardından Kızıldeniz'deki Bab el-Mendeb Boğazı'nın da kapatılmasıyla enerji krizinin derinleşme tehdidi, 7 Ağustos'ta Mekke'de imzalanan anlaşmayı devreye sokarak Türkiye ve Pakistan'ın Husilere karşı Suudi Arabistan'a asker göndermesini tetikledi.
Analistler, yeni stratejik üçgenin Orta Doğu ve Batı Asya'da tarihi bir yeniden yapılanmaya evrilme dinamiğine sahip olduğunu belirtiyor; zira üç bölgesel güç, ABD-İran çatışmasının yarattığı güvenlik boşluğunu doldurmaya çalışıyor. Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün İran tarafından talep edilmesi, ABD liderliğindeki güvenlik düzeninin çöktüğünün ilk işareti ve hızla değişen bir bölgede dönüm noktası oldu.
Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'ndan (IMEC) dışlanan Türkiye ve Pakistan, yeni bölgesel güvenlik mimarisini, "Suudi Arabistan'ın 1991 Körfez Savaşı'ndan bu yana karşı karşıya olduğu en kapsamlı güvenlik tehdidi" bahanesiyle karşılıklı bir savunma anlaşması olarak teşvik ediyor.
NATO'nun, üyelerden birine yapılan silahlı saldırının tümüne yapılmış sayılmasını öngören ünlü 5. Madde'si ile yapılan kıyaslamalar, analistlerin Mekke Anlaşması'nı aceleyle "İslami NATO" olarak nitelendirmesine yol açtı. Bazıları ise "Şii eksenin zayıfladığı"nı savunarak bunu Sünni bir stratejik ittifak olarak nitelendiriyor.
Suudi Arabistan, yeni bloğun herhangi bir dinî veya askerî karakter taşıdığı yönündeki iddiaları reddetmeye özen gösterdi. Türkiye anlaşmanın NATO'daki yükümlülüklerine müdahale etmediğini hemen açıklarken, Pakistan da anlaşmanın ne anti-Hint ne de anti-İran olduğunu netleştirdi.
Anlaşmanın imzalanmasının ardından İran'dan gelen ilk tepkiler, "ABD'nin güvenlik şemsiyesinden uzaklaşma yönündeki bariz çabayı" Tahran için bir zafer olarak nitelendirdi.
Buna karşın İsrail için, İran'ın bölgesel ihtiraslarını sınırlayan her türlü bölgesel eylem prensipte olumlu karşılanıyor.
CNN'in haberine göre, Veliaht Prens Muhammed bin Selman, Trump'tan Husileri vurmasını istediğinde başkan bunu reddetti. Ancak Riyad, gelişmiş F-15SA ve Eurofighter savaş uçakları, Patriot ve THAAD hava savunma sistemleri ile Apache helikopterleri gibi gelişmiş askeri kabiliyetlere yıllık 70 milyar dolardan fazla yatkınlık yaparak dünyanın en büyük savunma teçhizatı alıcıları arasında kalmaya devam ediyor.
Stratejik konumuna ve hem Kızıldeniz'e hem de Basra Körfezi'ne erişimine rağmen Suudi Arabistan, Washington'ın Körfez'deki askeri varlığını uzun vadede azaltma eğiliminde olması nedeniyle, Donald Trump'tan Husilere karşı savaşta istediği takviye güçleri alamadı.
Ancak Suudi Arabistan'ın petrol tesislerine ve ihracat rotalarına düzenlenen saldırılar, arzı kısıtlama, küresel petrol fiyatlarını artırma ve Amerikalılar için benzin maliyetlerini yükseltme tehdidinde bulundu.
Pakistan uzun süredir Suudi Arabistan'ın en yakın askeri ortağı konumunda ve on yıllardır Krallığa asker gönderiyor; ayrıca ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi çabalarında iş birliği içinde oldukları görüldü. Aynı zamanda Türkiye, Afgan Talibanı ile Pakistan arasında arabuluculuk yaparken, Türk-Suudi iş birliği Irak, Suriye ve Lübnan'da da kök salıyor olabilir.
Bu veriler ışığında ve boyutları henüz netleşmemişken...