Teknoloji devleri, yapay zeka sistemlerine güç sağlayan veri merkezlerinin inşasını finanse etmek için borçlanmayı artırıyor
New York – Dünyanın en zengin şirketleri, yapay zeka yarışında kalabilmek artık yalnızca devasa nakit birikimlerine güvenemiyor ve küresel çapta yankı uyandıran bir hamleyle aniden devasa borçlanmalara başladı.
Küresel ekonominin dayanağı olan Hazine tahvilleri de dahil olmak üzere yükselen ABD faiz oranları finans dünyasında sarsıntılara yol açıyor ve bazı analistler yapay zeka borçlanma patlamasını bunun suçlularından biri olarak gösteriyor.
Google, Meta, Amazon, Microsoft ve diğer şirketler yapay zeka için gereken çip, sunucu ve veri merkezlerini finanse etmek üzere borçlanmayı artırırken, teknoloji sektörünün borçlanması 2024'teki sıfıra yakın seviyeden Ocak ayından bu yana geçen dokuz ayda yaklaşık 500 milyar dolara ulaştı.
Goldman Sachs, 2027 yılında bu rakamın 1,2 trilyon dolara yükseleceğini öngörüyor.
Bağış toplama danışmanlık firması Post Oak Group'un kıdemli başkan yardımcısı Chris Della Fave, "Daha önce görmediğimiz bir durumla karşı karşıyayız" diyerek yapay zekanın, iki yıl önce yüzde 4 olan kurumsal tahvil ihraçlarındaki payının artık yüzde 25'e ulaştığını tahmin ediyor.
Enflasyona göre düzeltilmiş terimlerle yapay zeka sektörünün bu yıl, ABD'li kablolu televizyon operatörlerinin tüm interneti inşa etmek için veya demiryolu şirketlerinin 19. yüzyıldaki ABD raylı sistemler patlaması sırasında borçlandığından daha fazla borçlanması bekleniyor.
Şu ana kadar yatırımcılar teknoloji devlerine borç verme fırsatının üzerine hevesle atladılar, ancak kısa süre öncesine kadar bu kalitedeki blue-chip şirketler için düşünülemez olan getiriler talep ettiler.
Meta bile yıllık yüzde 7'den fazla faiz teklif etmek zorunda kalırken, daha riskli bulut veri merkezi uzmanları yüzde 9'un üzerine çıktı.
Etki, yapay zeka inşa eden şirketlerin çok ötesine uzanıyor — borçları, finansal sistemin dayanağı olan ABD devlet tahvillerine olan talebi bile dışarıda bırakmaya (baskılamaya) başladı.
Siebert Financial'ın baş yatırım sorumlusu Mark Malek, aksi takdirde bir ABD Hazine tahvili alabilecek bir yatırımcının, teknoloji devinin tahvillerine atıfta bulunarak bunun yerine "Microsoft alımına karar verebileceğini" söyledi.
Bu durumun Washington'ın borçlanmak için ödediği oranları yukarı ittiğini açıkladı.
Bu gelişme, ABD'nin borçlanma maliyetlerini artıran diğer unsurlara ekleniyor: İran'a karşı yürütülen savaşın ve yüksek enerji fiyatlarının körüklediği enflasyon.
Wall Street'in kıyas ölçütü olan ve ipoteklerden araba kredilerine kadar her şeyi belirleyen, küresel finansın en önemli sayısı olarak görülen 10 yıllık ABD devlet tahvillerinin faiz oranı şu anda 2002'den bu yana en yüksek seviyesi olan yüzde 5,30'un üzerinde seyrediyor.
Oynaklığı artıran bir diğer unsur olarak hedge fonları, 2025'in sonunda tedavüldeki tüm tahvillerin yüzde 7'sini elinde tutarak daha önce hiç olmadığı kadar ABD devlet tahvillerine yönelmişti, ancak bu pay o zamandan beri düştü.
Piyasalarda büyük riskli hamleler yapan hedge fonları, sigortacılar ve emeklilik fonları gibi daha temkinli yatırımcılara kıyasla paralarını çok daha hızlı hareket ettiriyor.
Della Fave, savaş ve petrol durumu istikrara kavuşsa bile, "Bu yapay zeka borç durumu etkisinden ötürü, açıkçası getirilerin dramatik bir şekilde düşeceğini beklemezdim" dedi.
Artan borçlanma maliyetinin ötesinde bazıları, 2000 yılındaki dot-com balonu gibi duvara çarparak patlayabilecek bir yapay zeka balonuna yatırım yapmanın risklerini sorguluyor.
Malek, inşaat hızındaki ılımlı bir yavaşlamanın bile, belirli projelerdeki gecikmelerin veya beklenenden zayıf gelir büyümesinin finansal piyasalarda bir şoku tetikleyebileceği konusunda uyardı.
Eylül ayı sonlarında İngiltere Merkez Bankası Finansal Politika Komitesi, özellikle yapay zeka ile ilgili endişelerin artması durumunda "daha keskin bir düzeltme riskinin devam ettiği" konusunda uyarıda bulundu.