Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin [UKK] elindeki devasa listeye göre, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş nedeniyle en az 280.000 kişinin nerede olduğu bilinmiyor. Listede Ukraynalılar ve Ruslar hiçbir ayrım yapılmaksızın yer alıyor ve gerçek rakamın, yalnızca kuruluşun kaydettiği talepleri kapsadığı için muhtemelen bundan daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. Bu kişilerin çok büyük bir kısmı askerlerden oluşuyor. Birçoğunun muhtemelen hayatını kaybetmiş olmasına rağmen bazı anne ve eşler, hala boş bir sandalyenin önüne akşam yemeği koyuyor ve birdenbire eve dönebilecekleri ihtimaliyle odalarındaki hiçbir eşyanın yerini değiştirmiyor.
Psikologların "belirsiz kayıp" olarak adlandırdığı bir acıyı taşıyorlar. Rus muhalif Yabloko partisinin bir seçim etkinliğinde çatışmada kaybolanların yakınlarına daha fazla destek verilmesini talep eden yaşlı bir kadın, bu gazeteye yaşadıklarını şöyle anlatıyor: "Uzun süre kendisinden haber alınamadı. Ardından birliğindeki erkekler bir patlamanın onu parçalara ayırdığını söylediler. Arkadaşım bunu kabul etmek istemedi, bir annenin kalbi bunu kabul etmedi; o onun evladıydı, o kadar dumanın içinde her şey olmuş olabilirdi."
Kadın sözlerini şöyle sürdürüyor ve yetkililerden korktuğu için anonim kalmayı talep ederek üzüntüsünü dile getiriyor: "Kısa süre önce evlenmişti. Sorunlu bir çocuktu ama ailesine bir melek gelmişti. Arkadaşım sonunda oğlunun parçalandığını kabullendi ve o melek, o genç eş, evrak işlerini halletmek için bir yerden bir yere koşturmak zorunda kaldı." Ukrayna'nın Özel Koşullarda Kayıp Şahıslar Komiserliği, ilkbahar döneminde aralarında asker ve sivillerin de bulunduğu 90.000 vatandaşının kayıp olduğunu tahmin ediyordu. Rus hükümeti ise kendi vatandaşlarına dair herhangi bir veri paylaşmıyor.
UKK'nin Moskova'daki ofislerine her gün sevdiklerini arayan aileler geliyor. Yüzlerini hüzün kaplamış durumda. Eylül ayındaki bir görüşmede, UKK'nin Rusya'daki Aile İlişkilerini Koruma ve Yeniden Kurma Grubu sorumlusu Wilhelm Odde, makamında yaptığı açıklamada, "Ne yazık ki kayıp sayıları her geçen ay artıyor" diyor ve ekliyor: "Ve ailelerin elinde kalan tek şey, sevdiklerinin yokluğu."
Bu durum, araştırmacı Pauline Boss tarafından 1970'lerde literatüre kazandırılan "belirsiz kayıp" olgusudur. Odde, "Ölümünü kabul etmek ya da etmemek için tutunabilecekleri hiçbir gerçeklik unsuru olmadan, sessizlikle yaşamak zorundalar. Hayatta olduğu umudunu taşıyorlar ama aynı zamanda hayatta olmadığını da görüyorlar, çünkü burada değil. Hayatta olmak aynı zamanda mevcut olmayı, bir ses sahibi olmayı gerektirir, ancak onlar sessizlikle birlikte yaşamak zorundalar. Bu durum aileler için çok zor durumlar yaratıyor" diyerek üzüntüsünü dile getiriyor.
UKK çalışanı bir görevli, az önce anne ve babasıyla görüşmüş. Kayıp olan asker "çok gençmiş". Durumu, en yaygın vakalardan birini temsil ediyor: "2023'ten beri oğullarını arıyorlar. Ölümü doğrulanmadı ve onlar pes etmiyorlar. Eğer bedeni alınmadıysa, onun ölü olmadığını düşünüyorlar; saklanıyor olabilir. Rusya'nın çok uzak bir bölgesinden geldiler. O kadar uzun zamandan sonra artık ağlamıyorlar, sadece o hüzünlü bakışla başlarını sallıyorlar."
Bazı evler tam bir yalnızlığa mahkum oluyor. Bir başka çalışan ise şu aktarımda bulunuyor: "Torununu iki yıldır arayan bir dedeyle konuştum. Yaklaşık doksan yaşında ve yalnız yaşıyor. Bana uyanıverdiğini ve torununun eşyalarının hâlâ asılı durduğunu anlatıyor. Kıyafetleri, parfümü, her şeyi bozulmadan duruyor."
"Bir gün şiirlerini buldu; ailede kimse şiir yazdığını bilmiyormuş. Onları benimle birlikte okudu; ağlamamak elde değildi. Bana pencereden dışarı baktığını ve insanların işten döndüğünü gördüğünü söyledi; onun da döneceğini hayal ediyordu..."