Sudan ordusu Kuzey Kordofan'da ilerlerken Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (RSF) İHA saldırıları yoğunlaşıyor
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi, Sudan'daki insansız hava aracı saldırılarını ve sivillere yönelik diğer saldırıları kınayarak, ülkedeki krize "askeri bir çözüm olmadığını" savaşan taraflara hatırlattı.
Pazartesi günkü bu açıklama, Dünya Gıda Programı'nın (WFP) Kuzey Kordofan'da gıda malzemesi taşıyan bir kamyonun hava saldırısına uğradığını ve bir kişinin hayatını kaybettiğini duyurmasının ardından geldi.
Cenevre'de 47 üyeli konsey, Sudan'a yönelik bağımsız uluslararası gerçeği araştırma misyonunun görev süresini 28 lehte, 10 aleyhte ve 9 çekimser oyla uzatan bir kararı kabul etti.
Sudan, konseyin çekincelerini dikkate almadığını belirterek üye devletlerden bu tasarıyı reddetmelerini talep etmişti.
İnsan hakları örgütlerinin aktardığı tahminlere göre, Nisan 2023'te başlayan Sudan ordusu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri arasındaki savaş, on binlerce insanın ölümüne ve 13 milyondan fazla insanın yerinden edilmesine yol açtı.
Kabul edilen karar, temel altyapının yeniden tesis edilmesi ve bağımsız bir izleme mekanizmasının kurulmasının yanı sıra, tüm taraflardan "ön koşulsuz, acil ve eksiksiz bir ateşkes" talep etti.
Karar, okullar ve hastaneler dahil olmak üzere kritik altyapının yıkılmasına ve sivil kayıplara yol eden "ayrım gözetmeyen hava bombardımanları ve İHA saldırıları" ile "sivillere yönelik gelişigüzel saldırılara" atıfta bulunarak, hem Sudan Silahlı Kuvvetleri'nin hem de RSF'nin uluslararası insancıl hukuku yaygın bir şekilde ihlal etmesini kınadı.
Her iki taraf da son aylarda insansız hava aracı kullanımını keskin bir şekilde artırdı. BM verileri, yalnızca yılın ilk beş ayında İHA saldırılarında 1,1'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini gösteriyor.
Konsey ayrıca, yasadışı finansal ağların, yasadışı silah transferlerinin ve yabancı paralı askerlerin çatışmaları körüklemeye devam ettiği konusunda uyararak savaşa dış müdahaleleri de kınadı.
Her iki tarafın da işlediği ihlallere dair kanıtlar toplayan gerçeği araştırma misyonu, şubat ayında RSF'nin Kuzey Darfur'un başkenti el-Fasher'i kuşatıp ele geçirmesinin "soykırım özellikleri" taşıdığı sonucuna varmıştı.
Araştırmacılar, aylarca süren kuşatmanın ardından Darfur'da düşen son askeri kale olan el-Fasher'de, sivillerin toplu yargısız infazlarla karşılaşmadan önce sistematik olarak gıda ve tıpsal yardımdan mahrum bırakıldığını tespit etti.
Ayrıca heyet, başta Arap olmayan grupları hedef alan etnik cinayetleri, yaygın cinsel şiddeti ve sağlık tesislerinin tahrip edilmesini belgeledi.
Ayrı bir gelişmede WFP, Güney Kordofan'da Dilling ve Kadugli arasında seyreden konvoyuna düzenlenen hava saldırısında bir şoförün hayatını kaybettiğini ve hayat kurtarıcı gıdaların zarar gördüğünü bildirdi.
Ajans, araçların üzerinde resmi insani yardım logolarının net bir şekilde yer aldığını vurguladı. Açıklamada, cumartesi günü gerçekleşen bu saldırının, bir başka WFP aracının Dilling'de bir gıda dağıtımı sonrasında patlayıcı bir maddeyle hedef alınmasından sadece 24 saat sonra yaşandığı belirtildi.
WFP, "İnsani yardım çalışanları ve yardım varlıkları hedef değildir" diyerek, faillerin uluslararası hukuk çerçevesinde hesap vermesi için şeffaf bir soruşturma talep etti.