Parti Québécois'nın bağımsızlık yanlıları eyalet hükümetinin dizginlerini eline alıyor. Siyasi oluşum, Kanada'nın Fransızca konuşulan eyaletinde pazartesi günü yapılan seçimleri kısmi sonuçlara göre kazanarak burada bağımsızlık üzerine yeni bir referandum düzenleme sözü verdi.
2014'ten bu yana Quebec'i yönetmeyen bu grubun iktidara geri dönmesi, ülkenin batısındaki zengin petrol eyaleti Alberta'da karşılaştığı diğer ayrılıkçı eğilimlerin yanı sıra Washington ile ticaret çatışmasında henüz bir çıkış yolu görünmezken, Kanada Başbakanı Mark Carney için büyük bir meydan okuma niteliğinde.
Oyların yarısından fazlasının sayılmasının ardından Parti Québécois oyların %29'unu alarak liberallerin (%23), muhafazakarların (%21) önüne geçti ve 2018'den beri iktidarda olan merkez sağ parti Avenir Québec Koalisyonu'na (CAQ, %14) büyük bir fark attı.
49 yaşında bir avukat olan ve "PSPP" lakaplı lideri Paul Saint-Pierre Plamondon, çok geniş yetkilere sahip ve dokuz milyon nüfuslu eyaletin yeni başbakanı olacak. Ancak hükümetinin çoğunluğa mu sahip olacağı yoksa azınlık hükümeti mi kuracağı henüz bilinmiyor.
Montreal'de toplanan destekçileri, sonuçların açıklanmasıyla birlikte ünlü bağımsızlık sloganı "Quebec, bir ülke"yi söylediler. Parti Québécois, Quebec'in bağımsızlığı konusunda yeni bir referandum düzenleme sözü verdi. Ancak partinin lideri, ABD ile Kanada arasındaki mevcut ticaret çatışmasının tırmanması "geleceğimizi düşünmek için sakin bir iklim" sunmadığı için Donald Trump'ın Beyaz Saray'daki görev süresinin sonu olan Ocak 2029'u bekleyeceğini belirtti.
Eğer gerçekleşirse, bu referandum 1980 ve 1995'tekilerden sonra Quebec'te düzenlenen üçüncü referandum olacak. Sonuncusu, bağımsızlık "evet" kampanyası tarafından kıl payı kaybedilmişti.
Bağımsızlık meselesi, Kanada'dan ayrılmak isteyen "egemenlikçiler" ile "federalistler" arasında Quebec'i her zaman derinden bölmüştür. Ancak yeni bir referandum fikri 30 yıldır ilk kez siyasetin merkezine geri dönüyor. Montreal'de AFP'ye konuşan 26 yaşındaki Félix Marineau, "her zaman [bağımsızlığa evet] yanlısı" olduğunu söyledi. "Bir demokrasi olarak [Kanada'dan ayrılma] sorusunu sorma hakkına sahibiz. Bana göre referanduma karşı olmak, demokrasiye karşı olmaktır" dedi.
19 yaşında ilk kez oy kullanan Alexia Gomez ise her türlü ayrılık fikrine karşı çıkıyor. "Eğer Quebec bağımsız olursa, bu bizi siyasi, ekonomik ve askeri açıdan savunmasız hale getirir" değerlendirmesinde bulundu.
22 yaşındaki üniversite öğrencisi Lydie Periard ise Parti Québécois'nın zaferinden sonra "çok endişeli" olduğunu belirterek, partinin özellikle Fransızca konuşmayan göçmenlerin sayısının azaltılmasını savunan göç politikası vizyonunu "popülist" olarak nitelendirip kınadı.
Bağımsızlık kampı sadece Parti Québécois'nın ötesine geçse bile, son anketlere göre Kanada'dan ayrılmaya "evet" demeye hazır olan Quebeclilerin oranı yalnızca %31'dir. Analistlere göre, bağımsızlık yanlısı partiye verilen oylar, bağımsızlık arzusundan ziyade seçmenlerin mevcut hükümetin yaşam pahalılığı veya sağlık alanındaki icraatlarından duyduğu hayal kırıklığıyla daha çok beslendi.
Referandum ihtimali hala uzak görünse de, bağımsızlık yanlısı bir Quebec hükümeti...