Pekin'in altın biriktirme hamlesi daha büyük bir amaca hizmet ediyor: yuanın uluslararasılaşması. Bu serinin ilk bölümü Çin'in altın süper gücü olma yolundaki seyrini izlerken, bu makale Hong Kong'un ulusun finansal güvenliğini korumadaki kilit rolünü inceliyor.
2013 yılında dünyada ticareti yapılan altının üçte biri Hong Kong'dan geçti. O yıl şehir, geleneksel en büyük alıcı olan Hindistan'ı geride bırakarak 1.158 ton külçe altın ithal etti. Parlayan bu okyanus dolusu metale olan tüm sevgimize rağmen, bunun çok azı kasalarımızda kaldı. Çoğu doğrudan anakara Çin'e gitti; zira sıkı kontroller, altın ithalatının büyük kısmının buradan transit geçmesini zorunlu kılıyordu.
Bir Hong Kong Yasama Konseyi raporuna göre, işlerin kısa süre içinde altüst olacağından bihaberdik. 2014 yılında Çin kısıtlamaları gevşeterek daha fazla anakara bankasının yabancı altını Hong Kong üzerinden yönlendirmek zorunda kalmadan satın almasına izin verdi. Şehir üzerinden anakaraya net altın akışı 2015'te 863 tona, ardından 2019'da 245 tona düştü ve 2020'de 67 tonluk dip seviyeye ulaştı.
Hong Kong'un bölgenin en önde gelen altın merkezi olarak yaldızlı günlerinin bittiği sanılırken, işler yeniden canlandı. Şehre akan külçe altın 2020'den bu yana fırlayarak geçen yıl 942 tona ulaştı. Şimdi Hong Kong kendisini uluslararası bir altın ticaret merkezine dönüştürme hedefi koydu ve depolama kapasitesini 2028 yılına kadar 200 tondan 2.000 tona, yani on katına çıkarma planları yapıyor.
Yaşananlar, Hong Kong'un rolünde yapısal bir değişimdir: Basit bir geçiş kapısından, ülkenin finansal güvenlik hamlesinde ve parasının uluslararasılaşmasında kritik bir bağlantıya dönüşmüştür.
Çin'in yuan stratejisi 2014'ten bu yana kökten değişti. Sermaye hesabının tamamen konvertibl hale gelmesinden ve Batı baskın sistemlerle entegrasyondan vazgeçti. Bunun yerine, ABD dolarından bağımsız alternatif bir sınır ötesi ödeme sistemi kurmaya yöneldi.
Tartışmasız küresel ticaret süper gücü olan Çin, diğerlerini işlemlerini yuan cinsinden yapmaya ikna ediyor ancak sermaye kontrollerini gevşetme niyetinde değil. Ancak diğerlerinin yuanı ABD doları veya avro gibi tutabilmesi için, yabancı merkez bankalarının bu para biriminin değerini koruyacağına ve somut teminatlara dönüştürülebileceğine inanması gerekiyor. İşte altın ve offshore yuan piyasası burada devreye giriyor.
Çin Halk Bankası egemen altın rezervlerinde küresel olarak beşinci sırada yer alıyor, ancak diğer büyük merkez bankalarına kıyasla genişlemek için çok daha fazla alan sahibidir. Altın; ABD, Almanya, Fransa ve İtalya'nın döviz rezervlerinin yüzde 65-75'ini oluştururken, Çin'in büyük ölçüde ABD doları ve yabancı para cinsi tahvillerin egemen olduğu 3,4 trilyon dolarlık devasa rezervlerinin yüzde 10'undan daha azını oluşturuyor.
ABD liderliğindeki Rusya'ya yönelik yaptırımlar Pekin için bir uyarı zili oldu ve altın rezervlerini artırma aciliyeti artık yapısal bir nitelik taşıyor.
Çin, yılda yaklaşık 380 ton üreterek ve tamamını elinde tutarak 2007'den beri dünyanın 1 numaralı altın üreticisidir. Aynı zamanda, bu yıl şimdiye kadar 1.000 tondan fazla altın kaparak en büyük ithalatçısı haline de gelmektedir. Nispeten şeffaf olmayan raporlaması, hükümetin ne kadar fiziki altın biriktirdiğini tahmin etmeyi zorlaştırsa da Pekin'in stratejik nedenlerle istiflediği açıktır.
Çin, ABD doları varlıklarını istikrarlı bir şekilde fiziki altınla değiştirerek, ulusal bilançosunun geniş ve tarafsız bir "sert varlık" tarafından desteklendiğinin sinyalini veriyor. Bu durum, özellikle Batılı olmayan Küresel Güney'de, yuan cinsinden borç veya ticaret bakiyelerini tutma konusunda yabancı güvenini güçlendiriyor.
Tarihsel olarak altın ticareti, fiyatlandırması ve fiziki takası gerçekleşti