Müziğin “müzik” olduğu, bir dizi kural ve gelenekle yönetilen profesyonel ve sanatsal bir kurum haline geldiğinden bu yana, tarihi boyunca icrasını değiştiren kırılma noktaları olmuştur. Örneğin barok opera yorumunda, kastrato ortadan kaybolmuş ve yerini kontrtenora bırakmıştır. Kilisenin veya soyluluğun hizmetkarı olan besteci figürünün yerini bağımsız müzisyen; kendi müziğini icra eden Liszt tarzındaki virtüöz-bestecinin yerini ise yorumcu almıştır. Klavsenin yerini piyano, nota kopyacısının yerini ise dijital düzenleme programları almıştır. Sesleri birleştirme sanatının icrasındaki bu değişikliklerin her biri, kendi zamanında kalıcı olmak üzere yerleşmiştir.
Günümüzde ve onlarca yıldır, orkestra şefliği alanında yeni bir paradigma yaşanmaktadır; geleneksel olarak yalnızca erkeklere ayrılmış olan bu liderlik rolüne kadınlar, erkeğin yerini almak için değil onunla birlikte var olmak için, modern bir iletişim ve otorite damgayla gittikçe artan bir varlıkla meydan okumaktadır. Buenos Aires Filarmoni Orkestrası'nın (OFBA) kurulduğu günden bu yana bu unvanı taşıyan ilk kadın şef olan Zoe Zeniodi de bu eğilimin bir parçasını oluşturmaktadır. Kuruluşunun 80. yılını kutlayan prestijli topluluğun başında ikinci sezonunu geride bırakan Yunan şef, LA NACION ile olumlu değerlendirmelerini paylaştı. Abonelik döngüsü için çeşitli programlar, farklı dönemlerden repertuvarlar ve “senfonik gelenek, çağdaş eserler, prömiyerler ve daha az seslendirilen repertuvarların yeniden kazanımı arasındaki bir arada yaşamayla” karakterize edilen bir programlama sunduklarını vurguluyor.
– Arjantin'e nasıl geldiniz ve görevi hangi ilkelerle devraldınız?
– İlk temasımız 2023 yılında, Giya Kancheli'nin 4. Senfonisi'nin prömiyerini yönetmek üzere beni konuk olarak davet ettiklerinde gerçekleşti. Colón'da kimseyi tanımıyordum ama orkestrayla kendimi çok iyi hissettim. O tarihte ayrıca, bu yıl iş birliğimizi mutlulukla tekrarladığımız bir virtüöz olan Vadim Gluzman ile Shostakovich'in 1. Keman Konçertosu'nu da icra ettik. 2024 yılında Pelléas et Melisande için geri döndüm. Müzikal düzeyde mükemmel bir orkestra, çok iyi solistler ve insani sıcaklığa sahip, çalışmaya ve bir bağ geliştirmeye, projeleri hayata geçirmeye, Colón'un ve orkestranın tarihini yaşatırken aynı zamanda yenilemeye istekli insanlar buldum. Benim ilkem her zaman müzisyenler, orkestra ve tiyatro ile gerçek ve derin bir iş birliği olmuştur.
– Hangi projeleri öncelikli olarak tasarladınız?
– Sanatsal kadronun yenilenmesi. Boş kadroları doldurmak için açık yarışma politikasıyla müzisyenlerin dahil edilmesi (şimdiye kadar yaklaşık 25 kişi) karar verici kurumsal yönlerden biriydi. Bu çok gerekliydi çünkü kimin çileceğini bilmediğiniz bu tür bir güvensizlik durumu orkestraya yardımcı olmuyordu. Bu yenilenme, son yılların en kapsamlı süreci oldu. Tarihi boşlukları doldurmanın yanı sıra enstrüman ailelerini güçlendirmemize ve orkestrada kuşkak değişimi güvence altına almamıza olanak tanıdı.
– Ya müzikal düzlemde?
– Resmi programda 20'den fazla yeni eser ve sanatsal etkisi üç hatta düşünülmüş bir repertuvar genişletme politikası uyguladık: uluslararası çağdaş yaratım, Latin Amerika müziği ve Colón'u yeni repertuvarın başlıca yayıcılarından biri olarak konumlandıran, az seslendirilmiş tarihi repertuvarın yeniden kazanımı.