Ekim 2021'de Şahin Siklonu kuzey Umman'ı vurduğunda, fırtınanın davranışını şekillendiren tek faktör deniz değildi. Sahilin hemen ardında yükselen dağlar da farklı bir biçimde bu denklemin bir parçasını oluşturuyordu. Daha sıcak sular bir siklona daha fazla enerji ve nem sağlarken, coğrafi arazi fırtınanın rotasını değiştirebilir ve kıyı bölgeleri ile yüksek kesimler arasındaki yağış dağılımını yeniden düzenleyebilir.
Bu tablo, Umman'a yaklaşan tropikal bir siklonu çevreleyen çevresel koşulların değiştirilmesi durumunda nelerin yaşandığını incelemek için Şahin Siklonu'nu bir vaka çalışması olarak kullanan yeni bir araştırmadan ortaya çıkıyor. Araştırmacılar, simülasyonlarda deniz yüzeyi sıcaklıklarını artırmanın siklonu şiddetlendirdiğini ve yağışı artırdığını, arazi yükseklikteki değişikliklerin ise fırtınanın rotası, iç hava sirkülasyonu ve yağış alan bölgeler üzerinde daha büyük bir etkiye sahip olduğunu tespit etti.
Scientific Reports dergisinde kısa süre önce yayımlanan çalışma; Sultan Kabus Üniversitesi, Umman Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve Alman Meteoroloji Servisi'nden araştırmacılardan oluşan bir ekip tarafından gerçekleştirildi. Ekip, Şahin Siklonu'nu 6,5 kilometrelik bir mekansal çözünürlükte yeniden oluşturmak için gelişmiş bir sayısal hava tahmini modeli kullandı.
Sultan Kabus Üniversitesi Fizik Bölümü ile Umman Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nde araştırmacı ve çalışmanın başyazarı olan Badria Al Maawali, ekibin temel sonucunun; Umman'a yaklaşan tropikal bir siklon simülasyonlarının, her biri farklı mekanizmalarla işlese de hem okyanus koşullarından hem de bölgenin karmaşık coğrafi yapısından güçlü bir şekilde etkilenebileceği olduğunu söyledi.
Bu etkilerin ölçeğini belirlemek için araştırmacılar, deniz yüzeyi sıcaklığı, arazi yüksekliği ve deniz yüzeyi pürüzlülüğü dahil olmak üzere çevresel koşulların bazılarını her seferinde değiştirerek siklonu sanal ortamda bir dizi deneyle yeniden çalıştırdı. Daha sonra bu değişikliklerin fırtınanın yoğunluğunu, rotasını, yağışını ve iç yapısını nasıl etkilediğini incelediler.
Al Maawali'ye göre en güçlü tepki, ekibin deniz yüzeyi sıcaklıklarını 2°C artırdığı zaman gerçekleşti. Bu deneyde, daha sıcak su siklona daha fazla enerji ve nem sağlayarak sistem içindeki bulut ve fırtına aktivitesini destekledi ve yoğunluğunu artırdı. Simüle edilen ortalama rüzgar hızının kontrol deneyine kıyasla saniyede yaklaşık 2,1 metre arttığını, ortalama deniz seviyesi basıncının ise yaklaşık 3,2 hektopaskal düştüğünü; her iki unsurun da daha güçlü bir siklonun göstergesi olduğunu açıkladı.
Etki sadece rüzgar şiddetiyle sınırlı kalmadı. Önemli ölçüde yağış alan bölge de genişledi ve siklandan etkilenen ana bölge genelinde yağışlar arttı. Al Maawali, Umman'daki kıyı toplulukları için önemli bulgunun, hem siklon yoğunluğunun hem de ürettiği yağış miktarının, fırtınanın karaya çıkmadan önce karşılaştığı okyanus koşullarına duyarlı olabileceği olduğunu söyledi.
Ancak araştırmacılar dikkatlerini denizden karaya çevirdiğinde tablo değişti. Modeldeki arazi yüksekliğinin azaltılması öncelikle siklonun rotasını değiştirdi ve dağlar tarafından artırılan yağışı azalttı. Ayrıca fırtınanın dikey hava sirkülasyonunu, yüzeye yakın hava ve nem hareketinden üst atmosferdeki yükselen havaya ve bunun dışa doğru yayılmasına kadar yeniden organize etti.
Bu bulgu, dağ sıradağlarının sahil şeridinin bazı bölgelerine yakın yükseldiği Umman için özellikle önemlidir. Neme doymuş hava bu dağlık bölgelerle karşılaştığında yukarı doğru zorlanmakta, su buharının yoğunlaşmasını teşvik etmekte ve yoğun yağış üretmektedir.