Türkiye, Karadeniz'deki tahıl koridorunun yeniden açılmasına yönelik çalışmalarını hızlandırdı. Açıklama, ülkenin cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından New York'taki «Türkevi»nde düzenlediği basın toplantısında gazetecilere yapıldı.
Bay Erdoğan, Anadolu Ajansı'na atfedilen alıntıda, "Bunun için diplomatik adımlarımızı da hızlandırıyoruz. Bu konuyu Ukrayna Devlet Başkanı (Volodimir.—'Kommersant') Zelenskiy ile yeniden görüştüm ve kendisinden aldığım yanıt olumlu oldu" diye ekledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin Karadeniz'de kimden gelirse gelsin ticari gemilere yönelik saldırıları kabul etmediğini belirterek taraflardan "sorumlu davranış" beklediklerini kaydetti. Ayrıca ülkesinin Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer kısıtlamalarına karşı çıktığını, zira bu kısıtlamaların yalnızca bölge ülkelerini değil, Avrupa ve Asya'yı da etkilediğini ifade etti. Türk lider, çatışmanın çözümünün anahtarı olarak müzakerelerin yeniden başlamasını görüyor.
Ankara kısa süre önce Moskova ve Kiev'e Karadeniz'deki gemilere yönelik saldırıların durdurulmasına ilişkin bir mutabakat taslağı sundu ve taraflardan yanıt bekliyor. AFP kaynaklarına dayandırdığı haberinde, belgenin temelinde «tahıl koridoru» deneyiminin yattığını yazmıştı. Güvenli güzergah, Karadeniz'in doğu ve güney kıyıları boyunca, Türkiye'nin karasuları da dahil olmak üzere geçebilir. Rusya Dışişleri Bakanlığı haberi yorumlamaktan kaçındı ancak deniz güvenliği konularında Türkiye ile "sistematik diyalog" içinde olduklarına işaret etti.
Önerilen yapının dayanağı, Rusya, Türkiye, Ukrayna ve BM'nin İstanbul'da Ortak Koordinasyon Merkezi'ni kurduğu önceki şemadır. Merkez, Ukrayna limanlarından ayrılan gemileri kayda alıyor ve denetliyor, insani koridordaki geçiş düzenini kontrol ediyor ve silah kaçakçılığının önlenmesi dahil olmak üzere provokasyonları ve tehlikeli olayları engellemeyi amaçlıyordu.
Bu tür bir kontrole ilişkin anlaşmalar yeniden sağlanmadan, ticari gemilere saldırılmayacağına dair tek bir söz yeterli değildir: Temmuz 2023'te Moskova seyrüsefer güvenlik garantilerini geri çekmiş, koridoru kapatmış ve merkezin feshedildiğini açıklamıştı. Rusya, anlaşmaya geri dönülmesini kendi gübre ve tarım ürünleri ihracatının dünya pazarlarında serbest bırakılmasına bağlamış; Ağustos 2023'te ise Rossсельхозбанк'ın (Rusya Tarım Bankası) SWIFT'e yeniden bağlanması, lojistiğin, sigortanın ve Rus şirketlerinin yurtdışı varlıklarına erişiminin yeniden sağlanmasını ayrı şartlar olarak dile getirmişti.