Gazze savaşının kalbinde temel bir çelişki yatıyor: İsrail defalarca ateşkeslerden, müzakerelerden ve güvenlik düzenlemelerinden söz ederken, askeri operasyonlar Filistinlilerin hayatına mal olmaya ve halihazırda harabeye dönmüş bir bölgedeki yıkımı derinleştirmeye devam ediyor. Bu çelişki artık sadece diplomatik boyutta kalmıyor. Kalıcı bir siyasi çözüme ulaştıramayan bir savaşın devam ettirilmesine hangi çıkarların hizmet ettiği sorusunu daha da önemli bir şekilde gündeme getiriyor.
Son olaylar bu sorudan kaçınmayı giderek zorlaştırıyor. ABD destekli bir ateşkes çerçevesinin varlığına rağmen İsrail güçleri Gazze'de saldırılar düzenlemeye devam ediyor. Cuma günü Gazze Şehri'nde düzenlenen bir İsrail hava saldırısı, dördü kadın en az beş Filistinliyi öldürürken, İsrail Hamas'lı bir siyasi lideri hedef aldığını açıkladı. Bu olay, aylarca süren ölümcül ihlallerin ve karşılıklı suçlamaların ardından yaşandı; İsrail Hamas'ın faaliyetlerini öne sürerken, Hamas da İsrail'i ateşkesi baltalamakla suçladı.
Filistinliler için kağıt üzerindeki ateşkes ile sahadaki şiddet arasındaki ayrımın hiçbir anlamı yok. Bir ateşkes, can almayı durdurmalı, insani iyileşme için alan yaratmalı ve yeniden yapılanma ile siyasi geçişin koşullarını oluşturmalıdır. Bunun yerine Gazze büyük ölçüde harabe halinde kalmaya devam ediyor, İsrail bölgenin büyük kısmını kontrol etmeyi sürdürüyor ve yeniden inşası durmuş durumda. 100 binden fazla Gazzelinin şeridin dışında yerinden edilmiş halde kalırken, geri dönenler ise yıkım, güvensizlik ve temel altyapı eksikliğiyle karşı karşıya kalmaya devam ediyor.
Ancak savaşın devam etmesi sadece İsrail'in Hamas'ı ortadan kaldırma yönündeki resmi hedefi üzerinden anlaşılamaz. Aynı zamanda mercek altına alınmayı hak eden iç siyasi bir boyut da var.
ABD destekli bir ateşkes çerçevesinin varlığına rağmen İsrail güçleri Gazze'de saldırılar düzenlemeye devam ediyor
Başbakan Binyamin Netanyahu, devam eden seçim kampanyasına 7 Ekim 2023'teki güvenlik açıklarını çevreleyen yoğun bir baskı altında girdi. Temel soru artık sadece saldırının nasıl gerçekleştiği değil, bunun gerçekleşmesine izin veren felaket niteliğindeki başarısızlıkların sorumluluğunu kimin taşıdığıdır. Ancak neredeyse üç yıl geçmesine rağmen İsrail, birçok kurbanın ailesi ve muhalefet grubu tarafından talep edilen bağımsız devlet soruşturma komisyonundan hala mahrum.
Netanyahu, bunun taraflı olabileceğini savunarak böyle bir soruşturmaya karşı çıkarken, hükümeti siyasi olarak atanmış bir alternatifi takip etti. Eleştirmenler, siyasi olarak kontrol edilen bir soruşturmanın en üst düzeyde sorumluluk tesis etme yeteneğini sınırlayabileceğini savunuyor. Konu siyasi açıdan patlayıcı niteliğini koruyor.
İsrail Gazze, rehineler ve güvenlik tehditleriyle meşgul olduğu sürece, ulusal söyleme savaş hakim olmaktadır. İstihbarat zafiyetleri, askeri hazırlık, siyasi kararlar ve hükümetin sorumluluğuna ilişkin sorular sonuç olarak ulusal güvenliğin acil taleplerinin arkasına itilebilir. Bu, Netanyahu'nun sırf hesap vermekten kaçınmak için askeri operasyonları kasıtlı olarak uzattığını kanıtlamaz. Ancak devam eden çatışmanın savaş alanının ötesindeki siyasi çıkarlara nasıl hizmet edebileceğini göstermektedir.
Ortada başka bir paradoks daha var. 7 Ekim, İsrail'in güvenlik sistemindeki olağanüstü zayıflıkları ortaya çıkardı, ancak hükümet ordunun caydırıcılığı ve kontrolü yeniden tesis ettiğini göstermek için güçlü bir motivasyona sahip. Bu nedenle, daha geniş stratejik tablo aşınırken bile, devam eden askeri operasyonlar yurtiçinde güç kanıtı olarak sunulabilir.