Addis Ababa, Etiyopya – Tigray'ın bölgesel başkenti Mekelle'nin Etiyopya federal güçleri ve müttefik Tigray Barış Gücü savaşçıları tarafından ele geçirilmesi, 2020-2022 Tigray savaşının acı anılarını yeniden canlandırdı; sakinler uzun süren şiddete, yerinden edilmeye ve ekonomik sıkıntılara geri dönmekten korkuyor.
Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), cumartesi günü yaptığı açıklamada Mekelle'den çekildiğini doğrulayarak bölgesel yönetiminin geçici olarak başka bir yerden faaliyet göstereceğini bildirdi. Hükümet güçleri ve müttefik savaşçılar cumartesi günü şehre girerken, pro-hükümet bir milis kaynağı, insani yardım çalışanı ve bir Mekelle sakini pazar günü Reuters haber ajansına şehrin kontrolünü elinde tuttuklarını doğruladı.
Gelişme, Etiyopya hükümeti ile TPLF'nin iki yıl süren yıkıcı çatışmaları sona erdiren Pretoria anlaşmasını imzalamasından dört yıldan kısa bir süre sonra gerçekleşti.
Tigray'ın kuzeybatısındaki Shire'da 32 yaşında bir bajaj şoförü olan Berihu, en son çatışmaları izlemenin özellikle zor olduğunu söyledi.
Al Jazeera'ye telefonla verdiği röportajda, "Tigray'ın yeniden tam ölçekli bir savaşa döndüğünü bilmek içimi çok acıtıyor" dedi. "Son savaşın halkımıza yaptıklarını zaten gördük ve şimdi sanki her şeyi baştan yaşıyoruz."
2020-2022 savaşı, tahminlere göre yüz binlerce insanın ölümüne yol açmış, milyonlarca kişiyi yerinden etmiş ve altyapı ile geçim kaynaklarında büyük hasara neden olmuştu.
Kasım 2022'de Pretoria'da imzalanan ve Afrika Birliği'nin kolaylaştırıcılık yaptığı anlaşma büyük çaplı çatışmaları durdurmuştu; ancak tartışmalı bölgelerin statüsü, yerinden edilenlerin geri dönüşü ve Tigraylı güçlerin silahsızlandırılması gibi kilit konular çözümsüz kalmıştı.
Temmuz ayında TPLF, federal hükümeti temel hükümleri uygulayamamakla suçlayarak Pretoria anlaşmasının fiilen çöktüğünü açıklamıştı. Federal hükümet ise bu nitelendirmeyi reddederek barış sürecine bağlı kaldığını belirtmiş, TPLF'yi de anlaşmayı zayıflatmakla suçlamıştı.
Siyasi anlaşmazlığa, Tigray'ın bazı bölgelerinde aralıklı çatışmalar ve insansız hava aracı saldırısı raporları dahil olmak üzere artan askeri gerilimler eşlik etti. İki taraf ayrıca birlik hareketleri ve yeniden başlayan çatışmalara hazırlıklar konusunda karşılıklı suçlamalarda bulundu.
Mekelle'nin ele geçirilmesi, yenilenen çatışmalarda büyük bir dönüm noktası oluşturarak şehri bir kez daha çatışmanın merkezine yerleştiriyor.
Addis Ababa'da da gelişmeler, önceki savaşın sonuçlarını hatırlatan sakinleri endişelendirmiştir.
30 yaşında bir dükkan sahibi olan Abel, başkentte patlamalar duyulana kadar çatışmanın kendisine uzak hissettirdiğini söyledi.
"Uyandım ve şehrimin vurulduğunu duydum" dedi. "Tigray'daki çatışmaları duyuyorsunuz ve bu size uzak geliyor. Ancak Addis Ababa'da patlamalar duyduğunuzda, kendinize bundan sonra ne olacağını sormaya başlıyorsunuz."
Diplomatik kaynaklar, başkentin Etiyopya ordusunun karargahının yakınları da dahil olmak üzere çeşitli bölgelerinde patlamalar duyulduğunu bildirdi. Reuters ise ayrı bir haberinde, muhalif bir ittifaka bağlı bir kaynağın, grubun Addis Ababa'da askeri tesisler de dahil olmak üzere insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini iddia ettiğini aktardı. Bu iddia bağımsız olarak doğrulanamadı.
Abel için ekonomik sonuçlar, çatışmanın kendisi kadar endişe verici.
"Eğer savaş büyürse, sıradan insanlar zarar görecek" dedi.
Addis Ababa'da üniversite öğrencisi olan Bisrat, gece yarısı meydana gelen patlamaların, Etiyopya'nın çok daha geniş bir çatışmaya sürüklenebileceği yönündeki korkusunu pekiştirdiğini söyledi.
"Eğer Etiyopya tam bir"