Arjantin hükümetinin iki hafta önce ABD'de başlayan yoğun uluslararası dönemi, dün Brezilya'da Javier Milei için tartışmasız bir memnuniyet gerekçesiyle karşılaştı. Hem de beklenenden çok daha büyük bir memnuniyetle. Brezilyalılar ikinci tura kalacak olmasına rağmen, her şey gösteriyor ki Milei'nin iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri benzeri görülmemiş şekilde çatlatma pahasına açıkça kampanya yürüttüğü Flavio Bolsonaro, ilk turda en çok oyu alan aday olmasının ardından Güney Amerika'nın lider gücünün bir sonraki başkanı olacak.
Buna, Arjantinli liderin kişisel ve sadece siyasi olmayan bir rakip olarak konumlandırdığı merkez sol mevcut devlet başkanı Luiz Inácio Lula Da Silva'nın anketlerin öngördüğünden daha kötü bir performans sergilemesi de ekleniyor. Dolayısıyla sonuç, Arjantin'de iktidarın güçlendireceği gerçek etki ve türevlerinin yanı sıra büyük bir sembolik yankı taşıyor: Milei'nin başlıca temsilcilerinden biri olduğu yeni uluslararası sağ, Uruguay'ın küçük istisnası ve Venezuela'nın anomalisinin dışında neredeyse alt kıtayı tamamen kendi rengine boyuyor gibi görünüyor.
Bu durum, Donald Trump'ın ABD'sinin herkesten çok kutladığı, serbest piyasa yönelimli bir hegemonya anlamına gelecektir: Demokrasinin yeniden tesisinden ve diktatörlük rejimi baskınlığından bu yana bölge hiç bu kadar Washington ile aynı çizgiye gelmemişti. Bu, ABD'nin Çin ile olan mücadelesindeki stratejik hedefleri ve bölgeye nüfuz etmesi açısından son derece ilgili jeopolitik nitelikte bir veridir. Her ne kadar en büyük uluslararası analistlerin çoğunun hemfikir olduğu üzere, Brezilya ile Çin arasındaki ekonomi-ticaret ilişkileri düzeyinde çok fazla şey değişmeyebilir. Şimdilik kimse örneğin Bolsonaro'nun ülkesini Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika ile birlikte oluşturduğu BRICS ittifakından koparacağını öngörmüyor.
Bu noktada Arjantinli başkanın karşısında, Trump'ın ilgisi ve ABD kaynakları için çok ağır sıklet bir rakip beliriyor. Brezilya'nın ekonomik ve jeopolitik önemi Arjantin'inkinden sonsuz derecede üstündür. Ancak bu gelecek demektir; her ne kadar yakın gibi görünse de ve dahası Trumpçılığın önünde, Cumhuriyetçilerin Kongre'nin kontrolünü riske atacağı gelecek ayın 3'ündeki ara seçimler gibi çok önemli bir meydan okuma dururken. Milei için acil durumda sevinç sadece Brezilya kaynaklı değil, ama oradan geliyor ve başka nedenleri de var. Merkez solun bir başka seçim yenilgisinin ve özellikle de onun açıkça karşı karşıya geldiği Lula gibi birisinin yanı sıra, sonuç aynı zamanda bazı Arjantinli rakipleri için de bir darbe niteliğinde.
Ek olarak, Brezilya seçimleri, mileiciliğin son derece büyük bir etkiyle istismar etmeyi bildiği bir şeyin, yani rasyonel argümanların ve somut sonuçların ağırlığını göreceli kleştirip duygusal aidiyetin ağırlığını vurgulayan duygusal kutuplaşmanın damgasını vurduğu görülüyor.
Yas Tutan Kirşnerciler
Bunun karşılığı olarak, bu sonuç özellikle perokirşnerizm için çok acı verici oldu; zira dün Brezilya topraklarında kalabalık bir lider ve milletvekili heyeti bulunduran bu kesim, anketlerin öngördüğü gibi en azından ilk turda Lula'nın zaferini kutlama hayalleri kuruyordu. Bolsonaro'nun zaferinin -ki artık çoğunlukla öngörülüyor- ikinci turda kesinleşmesi halinde en çok etkilenecek kişi, tabiatıyla Lula'nın ziyaret ettiği Cristina Kirchner'dir.