International Journal of Research and Innovation in Social Science'da yayımlanan bir analize göre, İran savaşı Basra Körfezi genelindeki hassas deniz ve kıyı ekosistemlerini şiddetli bir şekilde tehdit ediyor; petrol sızıntıları, askeri saldırılar ve kıyı altyapısındaki hasarlar mercan resiflerini, mangrovları, deniz çayırı yataklarını, sulak alanları ve deniz yaşamını tehlikeye atıyor.
Araştırma, çatışmanın iklim değişikliği, kıyı gelişimi ve sürdürülemez sömürüden kaynaklanan mevcut baskıları daha da artırdığını ortaya koyarken; ortaya çıkan ekolojik zararın balıkçılığı, su ürünleri yetiştiriciliğini, tuzdan arındırma tesislerini ve ekoturizmi de zayıflattığı konusunda uyarıda bulundu.
Basra Körfezi'nin 700'den fazla balık türüne ev sahipliği yaptığı tahmin ediliyor; dugonglar, yunuslar, balinalar, deniz kaplumbağaları, köpekbalıkları ve göçmen kuşlar için kritik yaşam alanları sağlıyor ve bunların birçoğu İran'ın bölgedeki petrol ve enerji altyapısına yönelik saldırıları sonucunda risk altına girmiş durumda.
Çatışmanın deniz yaşamı üzerindeki biriken riskleri
Araştırmacılar, küresel ısınma ve kirliliğin bölgedeki deniz yaşamına halihazırda baskı uyguladığını, çatışmanın ise Körfez'in sularına bağımlı olan türler için ek riskler yarattığını vurguladı.
Tankerlere ve diğer altyapılara düzenlenen saldırıların ardından suya salınan petrol, deniz hayvanlarının kalp, solunum ve bağışıklık sistemlerine zarar verebilirken; nörotoksik etkileri yunuslar ve kaplumbağalar gibi türlerde yön bulma ve duyusal işleme süreçlerini bozabiliyor.
Sunulan merkezi bir örnek, Mart ayındaki saldırının ardından en az bir ay boyunca Khuran Boğazı'na yoğun petrol sızdırdığı doğrulanan İran gemisi Shahid Bagheri'dir.
Geminin Qeshm Adası'nın yaklaşık beş kilometre açıklarında sığ sularda karaya oturduğu belirtilirken çalışma, hâkim akıntıların kirliliği batıya doğru Hara sulak alanlarına ve koruma altındaki Hara Biyosfer Rezervi'ne taşıdığını öngördü.
Araştırmacılara göre, UNESCO tarafından tanınan ve Basra Körfezi'ndeki en büyük mangrov ormanı ile göçmen kuşlar, balıklar ve nesli tehlike altındaki kaplumbağalar için önemli bir yaşam alanı olan bu rezerv, geçici ateşkese rağmen denizdeki gerilimler ile uluslararası çevre müdahale grupları arasındaki koordinasyonu engelleyen GPS ve AIS sinyallerinin parazit yapması nedeniyle temizlenemedi.
Ek olarak, saldırılar ve devam eden abluka nedeniyle mahsur kalan yaklaşık 2.000 gemi tahmini 21 milyar litre petrol taşıyor ve bu durum daha fazla çevre zararı riskini artırıyor. Hürmüz Boğazı sadece küresel petrol sevkiyatı için hayati bir rota olmakla kalmıyor, aynı zamanda yunuslar, balina köpekbalıkları ve nesli kritik tehlike altındaki Arap bıyıklı balinaları için de bir yaşam alanı sunuyor; bunların tümü petrol sızıntılarından veya gemilere yapılacak saldırılardan zarar görebilir.
Araştırmacılar, etrafında kritik mercan resifleri bulunan Kharg Adası'nın da İran'ın ana petrol ihracat merkezi ve önemli bir askeri hedef olması göz önüne alındığında tehlike altında olduğunu, özellikle de tarama ve kara kazanımı faaliyetlerinin mercan resiflerinin direncini zaten azaltmış olması nedeniyle riskin daha yüksek olduğunu belirtti.
Çevre yasalarının ve anlaşmalarının ihlalleri
Analiz, ekolojik zararın ötesinde; çatışmanın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, Ramsar Sözleşmesi, Göçmen Türler Sözleşmesi, Afrika-Avrasya Göçmen Su Kuşlarının Korunmasına Dair Anlaşma ve Uluslararası Denizcilik Örgütü sözleşmeleri dahil olmak üzere uluslararası, bölgesel ve ulusal çevre yasa ve anlaşmalarının ihlallerine yol açtığını savunmaktadır.
Araştırmacılar atılabilecek birkaç önemli adım olduğunu belirtti.