Suudiler Trump-Putin zirvesine ev sahipliği yapacak, BAE Moskova ile Kiev arasındaki esir takasını kolaylaştırdı, Katar ise İsrail ile Hamas arasındaki ateşkesin arabuluculuğunu üstlendi. Ancak mesele sadece diplomasi değil: Körfez ülkeleri ekonomik ve finansal stratejilerinde devrim yaratarak kendilerini cazibe merkezlerinin zirvesine taşımayı amaçlayan bir sosyal ve kültürel pazarlama atağı başlattılar.
Daha 15-20 yıl önce Suudi Arabistan'ın siyasi ağırlığı yalnızca varil petrolle ölçülüyordu. İki binli yılların başında CIA, Riyad rejiminin İslam terörünün finansörleri arasında olduğundan şüpheleniyordu. Bugün ise Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkeleri, küresel jeopolitiğin ve iş dünyasının bir kavşak noktası haline geldi: Büyük Orta Doğu'nun yeni Amerikası. Suudiler, Donald Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşünün ardından Amerikalılar ile Ruslar arasındaki ilk görüşmeleri organize etti. Başkent Riyad ya da ülkenin bir başka şehri, iyisiyle kötüsüyle tarihe geçecek olan ABD Başkanı ile Vladimir Putin arasındaki zirveye kısa süre içinde ev sahipliği yapacak. Zaten Ağustos 2023'te de Suudi Prens Muhammed Bin Salman, Cidde'de aralarında Çin, Hindistan, Brezilya ve Güney Afrika gibi Kremlin'e düşman olmayan ülkelerin de bulunduğu 38 ülkenin katıldığı bir barış konferansı düzenlemişti. Birleşik Arap Emirlikleri, Moskova ile Kiev arasındaki esir takasını kolaylaştırdı. Katar ise 7 Ekim 2023'te teröristlerin ele geçirdiği rehinelerin serbestleşmesine eşlik eden, İsrail ile Hamas arasındaki ateşkesin arabuluculuğunu yaptı.
"Filistin meselesi" tüm senaryonun kritik noktası olmaya devam ediyor. Suudi Arabistan, "İbrahim Anlaşmaları" adı verilen mutabakatı imzalayarak İsrail ile ilişkilerini normalleştirmeye hazırlanıyordu. Ancak Gazze savaşı her şeyi durdurdu: Suudiler Filistinliler için güvence talep ediyor. Trump'ın Riyad ile Tel Aviv arasındaki yakınlaşmayı yeniden harekete geçirip geçirmeyeceğini göreceğiz.
Arap dünyasındaki dönüm noktası, iktidarın zirvesine yeni bir neslin geldiği 2010'lu yıllarda başlıyor. Kilit figür kesinlikle Suudi veliaht prensi, 39 yaşındaki Bin Salman'dır. Az çok aynı dönemde BAE'de, 2014 yılında fiili hükümdar olan 63 yaşındaki Muhammed bin Zayed Al Nahyan ortaya çıkıyor. Bir diğer öne çıkan figür ise 44 yaşındaki Katar Şeyhi Tamim bin Hamad al Thani'dir.
Arapların attığı adımın değişimi her şeyden önce ekonomik oldu. Yeni liderler, Suudi Arabistan ve BAE'de petrole, Katar'da ise gaza dayalı olan ve hiçbir şey yapmadan kazanç sağlamaya dayanan pasif kültürü terk ettiler. Örneğin Bin Salman, Suudi Arabistan'ın 400 ila 700 milyar doların üzerinde olduğu tahmin edilen devasa petrodolar kütlesini "Pif" (Public Investment Fund) adlı varlık fonuna yönlendirdi. Bu finansal kaldıraçla yenilenebilir enerji, ulaşım, otomasyon fabrikaları, dijital şirketler, turizm ve sağlık hizmetleri alanlarında yatırımları hayata geçirmeye devam ediyor. Suudiler ayrıca yurtdışından en az üç trilyon dolar çekmek için güçlü teşvikler de devreye soktular. Dahası da var; Bin Salman Trump'a, Amerika Birleşik Devletleri'nde dört yıl içinde 600 milyar dolar yatırım yapma sözü verdi. BAE de ABD, Çin, Rusya, Türkiye ve Fransa ile fiilen iş anlaşmaları yapıyor. Son olarak İran ile ticaret kanallarını yeniden açtılar. Geçtiğimiz 24 Şubat'ta Birleşik Arap Emirlikleri ve İtalya, 40 milyar dolar değerinde bir dizi endüstriyel ortaklık anlaşması imzaladı.
Ekonomik operasyonlara sosyal ve kültürel pazarlama operasyonları da eşlik ediyor. Suudi Arabistan işe koyuldu...