Letonya Başbakanı Andris Kulbergs, merkezci Birleşik Liste'nin Letonya'nın 1991'de yeniden bağımsızlığını kazanmasından bu yana en büyük parlamento seçim zaferini elde etmesinin ardından iktidarını korumaya ve Ukrayna yanlısı bir koalisyon kurmaya hazırlanıyor.
Rusya sınırındaki NATO ve Avrupa Birliği üyesi ülkede Cumartesi günü yapılan seçimlerde oyların yüzde 97'sinin sayılmasıyla Birleşik Liste yüzde 35,3 oranına ulaştı ve 100 sandalyeli parlamentoda 42 sandalye kazanmaya yetecek güce erişti.
İş insanı ve amatör ralli sürücüsü olan 47 yaşındaki Kulbergs, önceki koalisyonun, tespit edilemeyen başıboş askeri insansız hava araçlarının Letonya'ya uçtuğu olayları ele alma biçimi nedeniyle çökmesinin ardından Mayıs ayında iktidara gelmişti. Dronlar Ukrayna'ya ait olmasa da yetkililer, Rusya'yı uçuş rotalarından sapmalarına neden olmakla suçladılar.
Rusya ise bu tür suçlamaların asılsız olduğunu ve Rusya karşıtı histerinin bir sonucu olduğunu belirtiyor.
Siyaset bilimci Roberts Kits, Letonya ekonomisinin on yıldan uzun süredir Baltık komşularının gerisinde kaldığını ve Kulbergs'in yönetimi iyileştirmeyi, bürokrasiyi azaltmayı ve kamu harcamalarını kısmayı vadettiğini söyledi.
Kits, "Kulbergs iş bitirici bir adam profili çizdi ve seçmenleri işleri farklı yapabileceğine, bazı taze enerjiler getirebileceğine ikna etti" dedi.
"Bu durum sorumluluğun çok büyük olduğu anlamına geliyor. İnsanlar ondan sonuç bekliyor ancak bunu yapacak ekibe sahip olup olmadığı sorusu ortada duruyor."
Kits, Birleşik Liste'nin milliyetçi Ulusal İttifak veya liberal İlericiler ile parlamentoda çoğunluk sağlayabilecek gibi göründüğünü belirtti.
Kulbergs, Ukrayna'ya sürekli destek vermeyi ve Moskova'ya karşı sert bir çizgi izlemeyi taahhüt etti.
Seçim gecesi partisinin genel merkezinde destekçileri zaferin büyüklüğünü kutlarken gazetecilere yaptığı açıklamada, "Rusya ile her türlü ekonomik bağ bizi zayıflatır. Evet, biraz ekstra para getirebilir ama bu Rusya'nın istismar edebileceği bir zayıflıktır" dedi.
Kulbergs, "Oldukça iyi. Böyle bir sonuç beklemiyordum" diye konuştu.
Seçmen katılımı 2022'deki yüzde 59,4'ten yüzde 51,8'e düştü.
Birleşik Liste'yi, ülkenin hatırı sayılır etnik Rus azınlığına seçim öncesinde kur yapan popülist, MAGA tarzı Letonya Önce (Latvia First) yüzde 13,1 ile takip etti.
Sıralamada üçüncü sırada yüzde 11,7 ile Rusya yanlısı Egemen Güç partisi yer alırken, onu Kremlin'e karşı sert bir yaklaşımı savunan ve yüzde 8,9 oranına ulaşan Ulusal İttifak izledi.
Kulbergs, kampanyası boyunca Letonya için daha fazla anti-dron kapasitesi sözü verdi ve savunma harcamalarını gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 5'inde (NATO'daki en yüksek seviyelerden biri) tutmayı vaat etti.
Kremlin yanlısı rakipleri ise Letonya'nın Ukrayna'ya yapılan tüm yardımları durdurması ve bunun yerine başta ülkenin Rusça konuşan azınlığı olmak üzere yaşam pahalılığı sorunlarının üstesinden gelmeye odaklanması gerektiğini söylediler.
Rusya yanlısı partilerin temsil oranlarını artırmalarına rağmen Kits, bu partilerin marjinalleşmeye devam ettiğini ve hükümet politikasını etkilemelerinin olası olmadığını söyledi.
Letonya'daki etnik Rus azınlık; Kremlin'in Ukrayna'daki savaşından utanç duyanlar veya öfkelenenler ile kamusal alandaki etkilerini sınırlamayı amaçlayan ve birçoğunun ayrımcı olarak gördüğü evdeki politikalardan hayal kırıklığı duyanlar arasında bölünmüş durumda.
Nüfusu 1,9 milyon olan Letonya; doğuda Rusya ve Belarus ile Baltık Denizi arasında yer alırken, kuzey ve güneyde AB ve NATO müttefikleri Estonya ile Litvanya ile komşudur.