Başbakan Tarık Rahman ve eşi Dr. Zübeyda Rahman'ın ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte çekilmiş bir fotoğrafının yayınlanmasının ardından, sosyal medyada fotoğrafın yapay zeka (AI) kullanılarak üretildiğine dair iddialar hızla yayıldı. Birçok kişi, Trump'ın duruş pozunu ve sağ el başparmağını kaldırma biçimini sorguladı. Ancak "The Descent" adlı medya kuruluşu, Trump'ın farklı ülkelerin liderleriyle aynı etkinlikte çekilmiş fotoğraflarını inceleyerek farklı bilgilere ulaştı. Medya kuruluşunun iddiasına göre, çeşitli yapay zeka tespit araçlarıyla incelenen söz konusu fotoğrafların yapay olarak üretildiğine veya tahrif edildiğine dair güvenilir hiçbir kanıt bulunamadı. Aksine, fotoğraflardaki bu kadar büyük benzerliğin, Trump'ın aynı etkinlikte belirli bir noktada durarak resmi fotoğraflar çektirmesinden kaynaklandığı belirtildi.
Şüpheler Nasıl Yayıldı?
The Descent'in haberine göre, Başbakan Tarık Rahman 3 Ekim Cumartesi günü resmi Facebook sayfasında Trump ile olan fotoğrafını yayınladı. Paylaşımında, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumuna katılmak üzere New York'a gelen dünya liderleri ve eşleri onuruna ABD Başkanı tarafından verilen resepsiyona kendisi ve Dr. Zübeyda Rahman'ın katıldığını belirtti. Fotoğrafın kaynağı olarak ise Beyaz Saray gösterildi.
Fotoğrafın yayınlanmasının hemen ardından sosyal medyada fotoğrafın gerçekliği sorgulanmaya başladı. ‘Info Bangla’ adlı bir Facebook sayfası fotoğrafı paylaşarak Başbakan'ın Trump'ın bir 'fotoğraf maketi' (cut-out) ile fotoğrafta yer aldığını iddia etti. Benzer iddialar diğer bazı hesaplar ve sayfalar tarafından da yayıldı.
Geçici hükümetin eski danışmanı ve Ulusal Vatandaşlık Partisi sözcüsü Asif Mahmud Sajib Bhuiyan da konuyla ilgili bir paylaşım yaptı. Sosyal medyadaki kargaşaya dikkat çekerek, fotoğrafın herhangi biri tarafından doğrulanıp doğrulanmadığını ve doğruluk kontrolü (fact-check) yapan kuruluşların pozisyonunun ne olduğunu sordu.
Ardından Mir Jahan adlı bir hesaptan fotoğrafın tamamen yapay zeka ile üretildiği iddia edildi. Etkinliğin gerçekleşmesinden birkaç gün sonra fotoğrafın yayınlanmış olması da şüphe uyandıran nedenler arasında gösterildi.
Neden Benzer Bir Poz?
Şüphelerin ana nedenlerinden biri Trump'ın vücut diliydi. Ancak benzer bir duruş sadece Bangladeş Başbakanı ile çekilen fotoğrafta değil; Kosova, Arnavutluk, Kuzey Makedonya ve Romanya liderleriyle çekilen fotoğraflarda da açıkça görülüyordu. Bu fotoğraflarda da Trump'ın gülümseyerek ayakta durduğu ve sağ elinin başparmağını havaya kaldırdığı görüldü.
Kosova merkezli doğrulama kuruluşu Hibrid.info'nun gözlemleri de bu fotoğraflardaki Trump'ın konumu ve duruşundaki belirgin benzerliklere dikkat çekti.
Kosova basınına ait Koha'da yayınlanan bir raporda bu benzerliğin olası nedenleri açıklandı. Raporda, resepsiyon sırasında Trump'ın sabit bir noktada durduğu ve farklı ülke liderlerinin sırayla yanına gelerek resmi fotoğraflar çektirdiği ifade edildi. Aynı arka plan, kameranın konumu ve Trump'ın belirli bir yerde sabit durması sayesinde fotoğraflardaki pozunun neredeyse aynı görünmesi oldukça normal karşılandı.
Ayrıca Koha, etkinlikte Beyaz Saray'ın resmi fotoğrafa görevlileri dışında kimsenin fotoğraf çekmesine izin verilmediğini belirtti. Sonuç olarak, farklı ülke liderlerinin fotoğrafları aynı fotoğrafçılık süreciyle çekilmişti.
Trump'ın Pozu Her Fotoğrafta Aynı mıydı?
Etkinlikteki diğer bazı fotoğraflarda Trump'ın farklı pozlarda olduğu da görüldü. Kosova'nın doğrulama kuruluşu Hibrid.info, Gürcistan Başbakanı İrakli Kobakhidze ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile çekilen fotoğrafları örnek gösterdi.
Şahbaz Şerif ile çekilen fotoğraflardan birinde Trump başparmağını kaldırırken görülürken, diğer bir fotoğrafta ise el sıkıştığı görüldü. Yani etkinlik boyunca vücut dili tamamen aynı kalmamıştı.
Hibrid.info'nun raporunda ayrıca, Hive Moderation kullanılarak yapılan testlerde söz konusu Balkan liderlerinin fotoğraflarının yapay zeka ürünü olarak tespit edilemediği belirtildi.
Ayrıca The Descent, çeşitli medya kuruluşlarından bu liderlerin fotoğraflarını derleyerek incelemesini sürdürdü.