Brezilya bu pazar, demokratik solun temsilcisi Luiz Inácio Lula da Silva ile Bolsonaro ailesinin aşırı sağ çizgisi arasındaki arka arkaya üçüncü seçim düellosu olan başkanlık ve yasama seçimlerini gerçekleştiriyor. Aktörler değişiyor ancak öz değişmiyor. 80 yaşındaki Lula, halkın “demokrasi ile barbarlık arasında seçim yapmaya” çağrıldığını ilan ederken; 45 yaşındaki Senatör Flávio Bolsonaro, mücadeleyi “İyilik ile Kötülüğün” çatışmasına yükseltiyor. Seçimler, dördüncü bir dönemi arzulayan yıpranmış bir devlet adamı ile aşırı sağcı bir siyasi hareketin yolsuzluk suçlamasıyla soruşturulan siyasi varisi arasında birebir bir mücadele niteliğinde. Muhafazakarların ve Lula'dan nefret eden herkesin arkasında birleştiği bir aday söz konusu.
Favoriler aylardır anketlerde başa baş gitmesine, taban tabana zıt ülke modelleri önermesine ve neredeyse hiç kararsız seçmen kalmamasına rağmen ortamda bir apati (ilgisizlik) hâkim. Başkanlık seçiminin bu gece sonuçlanması çok düşük bir ihtimal olsa da imkânsız değil. Amerika'nın ikinci büyük demokrasisinde yapılan bu seçimler ilk bakışta dramatik bir düello olmak için gereken tüm malzemelere sahip olmasına rağmen, Brezilya seçmeni arasında hoşnutsuzluk ve kadercilik yaygın: Lula siyasi hayatının son savaşını veriyor; Bolsonaro ailesi için ise bu bir intikam saati. Ve bu sırada Trump'ın ABD'si, Meksika ile birlikte bölgedeki nüfusunu genişletme saldırısına direnen tek büyük Latin Amerika ülkesi üzerinde uzun gölgesini uzatıyor.
Neredeyse 159 milyon Brezilyalı devasa seçimler için oy kullanmaya çağrıldı. Seçmenler devlet başkanı yanı sıra Temsilciler Meclisi'ni, Senato'nun üçte ikisini, 27 valiyi ve eyalet parlamentolarını seçiyor. Başkanlık adaylarından herhangi biri bu pazar geçerli oyların yüzde 50'si plus birini alırsa seçilmiş olacak. Bu ihtimal oldukça uzak görülüyor. En muhtemel senaryo, 25 Ekim'de Lula ve Bolsonaro'nun anketlerin teknik bir beraberlik öngördüğü nihai bir düelloda karşı karşıya gelmesi. Polymarket gibi tahmin piyasaları, aşırı sağcı adayı büyük bir coşkuyla kucaklamış durumda. Bolsonaro'nun oğlu sonuçlara saygı duyacağını vaat ediyor. Kutuplaşma, kıl payı kazanılan seçimleri –son aylarda Kolombiya ve Peru'da görüldüğü gibi– sıradan bir olaya dönüştürdü. Dört yıl önce Lula, Brezilya tarihinin en çekişmeli zaferini (1,8 puan) elde etmişti. Şimdi ise anketler daha da küçük bir farka işaret ediyor. 214 milyon nüfuslu orta ölçekli bir gücün rotasını belirlemek neredeyse yazı tura atmak gibi bir durum.
Faydalı oy (taktiksel oy) bu hafta ivme kazandı. Lula bu ilk turda neredeyse her şeyini ortaya koyuyor çünkü sol onun liderliğinde birleşmiş durumda ve tüm ikincil adaylar (hepsi sağcı ya da Lula karşıtı) ikinci tur için Senatör Bolsonaro'ya destek vermeyi tercih ediyor. İşçi Partisi (PT) adayı kampanya sürecinde başkanlık gücünü kullandı. Daha yeni, 20 milyon ailenin yoksullukla mücadele için aldığı Bolsa Familia yardımını yüzde 15 artırdı, bir borç ve akıl sağlığı salgını yaratan spor bahislerini yasakladı ve kamu sağlık sisteminin ücretsiz zayıflama iğneleri sunacağını vadetti. Ayrıca kamu borcunu (yüzde 82) azaltmak için harcamaları denetleyeceğini ancak sosyal politikalardan ödün vermeyeceğini belirtiyor. Basilio ailesi, yarattıkları köklü değişimlerin sadık bir yansımasıdır. Cumartesi günü 47 yaşındaki Joana ve 55 yaşındaki Isabel Basilio kardeşler, aşçılar, bir kalabalıkla birlikte...