Myanmar göçmenlerini taşıyan üç gemi, 4 Ekim sabahı erken saatlerde Thanlyin'deki Myanmar Donanma üssüne demir attı.
THANLYIN, Myanmar — AFP'ye konuşan ve medyayla konuşma yetkisi olmadığı için isminin açıklanmasını istemeyen bir Donanma yetkilisine göre, Malezya'dan gelen yaklaşık 1.500 Myanmar göçmeni, şeffaf olmayan bir geri gönderme programı kapsamında Pazar günü (4 Ekim) savaşın sarstığı anavatanlarına ulaştı. AFP gazetecilerinin aktardığına göre, şafak vakti üssün dışında toplanan yüzlerce aile yakınlarını karşılamak üzere beklerken; onları götürmeye hazırlanan otomobil, taksi ve otobüsler sıra sıra park etmişti.
55 yaşındaki Kyaw Myint, AFP'ye yaptığı açıklamada, bir buçuk yıldır Malezya'da göz altında tutulan ve altı yıldır görmediği üç torununu karşılamak için orada bulunduğunu söyledi. Myint, "Hapse girdiklerinden beri kendileriyle iletişimimiz kopmuştu" dedi. Kyaw Myint, çocukların şimdi de zorunlu askerliğe alınmalarından endişe duyduğunu belirterek, "Yalnızca ordu tarafından değil, aynı zamanda etnik silahlı gruplar tarafından da" dedi.
Malezya Başbakanı Anwar İbrahim'in, artan Rohingya karşıtı duygu dalgası fonunda sınır dışı etme planını duyurmasının ardından, geri gönderilen grup arasında zulüm gören Rohingya azınlık üyelerinin de bulunduğuna dair endişeler var; ancak bu durum henüz doğrulanmadı. Myanmar hükümetine göre, Malezya'dan salı günü hareket eden üç Myanmar Donanma gemisi 1.476 göçmen taşıyordu. Bu sayı, Anwar'ın Myanmar'ın geri almayı kabul ettiğini söylediği 5.000 kişinin ilk partis oluşturuyor. Ancak Birleşmiş Milletler (BM), 2021 askeri darbesinden bu yana iç savaşın kasıp kavurduğu Myanmar'daki koşulların, uluslararası hukukun gerektirdiği şekilde güvenli eve dönüşleri garanti etmeyeceğini uyarıyor.
Gemiler yola çıkmadan önce kardeşiyle iletişimi kopan ve güvenliği nedeniyle ismini vermek istemeyen 25 yaşındaki bir göçmen kardeş, Malezya'dan AFP'ye yaptığı açıklamada, "Myanmar'da hayatının nasıl olacağı hakkında hiçbir fikrimiz yok. Temel endişemiz varışının güvenli olmayacak olması" dedi.
2021'deki askeri darbenin ardından Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN), düşmanlıkları sonlandırmaya yönelik Beş Maddeli Konsensüs konusunda henüz anlamlı bir ilerleme kaydedemediği için Myanmar'ı üst düzey toplantılardan dışlamıştı.
Nisan 2021'deki bir toplantıda tüm ASEAN liderleri Myanmar'daki durum hakkında bir mutabakata varmıştı.
Birincisi, Myanmar'da derhal şiddete son verilecek ve tüm taraflar azami itidal gösterecektir.
İkincisi, halkın çıkarları doğrultusunda barışçıl bir çözüm aramak amacıyla ilgili tüm taraflar arasında yapıcı diyalog başlatılacaktır.
İkincisi, halkın çıkarları doğrultusunda barışçıl bir çözüm aramak amacıyla ilgili tüm taraflar arasında yapıcı diyalog başlatılacaktır.
Üçüncüsü, ASEAN dönem başkanının özel elçisi, ASEAN genel sekreterinin yardımıyla diyalog sürecinin arabuluculuğunu kolaylaştıracaktır.
İkincisi, halkın çıkarları doğrultusunda barışçıl bir çözüm aramak amacıyla ilgili tüm taraflar arasında yapıcı diyalog başlatılacaktır.
Beşincisi, özel elçi ve heyet, ilgili tüm taraflarla görüşmek üzere Myanmar'ı ziyaret edecektir.
Malezya medyasının aktardığına göre, gelenler arasında 27 çocuk ve 79 kadın bulunurken, geri kalanlar 1.370 yetişkin erkekten oluşuyordu. Malezya'daki mülteci ve sığınmacıların çoğunluğunu Rohingyalar oluşturuyor, ancak Kuala Lumpur yönetimi gemidekilerin sayısına ilişkin AFP'nin yönelttiği sorulara yanıt vermedi.
Anwar, mültecilere, özellikle de Malezya'daki Rohingyalara yönelik artan yabancı düşmanlığı ortamında, Kuala Lumpur'da 100'den fazla Rohingya sığınmacının gözaltına alınmasından sadece birkaç gün sonra, temmuz ayında sınır dışı etme planını duyurmuştu. Geri dönüş haberleri, etnik grubun üyelerinin Myanmar'dan kaçmasıyla birlikte geniş çaplı endişelere yol açtı.