Myanmar'dan yaklaşık 1.500 göçmen, ülkedeki iç savaşın hâlâ devam ettiği tartışmalı bir geri gönderme programı kapsamında Pazar günü Malezya'dan ülkelerine döndü.
Bir Donanma yetkilisine göre, 1.476 göçmeni taşıyan Myanmar Donanması'na ait üç gemi, sabah saat 07:30'dan (01:00 GMT) kısa bir süre önce Thanlyin'deki Myanmar deniz üssüne demir attı. Yetkili, medya açıklaması için yetkisi olmadığı gerekçesiyle anonim kalmayı tercih etti.
Şafak vakti üssün dışında toplanan yüzlerce aile, akrabalarını bekliyordu. Onları almak için otomobiller, taksiler ve otobüsler sıraya girmişti.
55 yaşında olan Kyaw Min, AFP'ye yaptığı açıklamada, Malezya'da bir buçuk yıldır tutulan ve altı yıldır görmediği üç torununu beklediğini söyledi.
Min, "Hapse girdiklerinden beri onlarla iletişimimiz koptu" dedi.
Aynı zamanda torunlarının "sadece ordu tarafından değil, aynı zamanda etnik silahlı gruplar tarafından da" silah altına alınma ihtimalinden duyduğu endişeyi dile getirdi.
Bununla birlikte, ülkelerine gönderilenler arasında zulüm gören Rohingya azınlığının üyelerinin de bulunabileceğine dair endişeler var. Ancak bu ihtimal henüz doğrulanmadı.
Malezya medyasında yer alan haberlere göre, geri dönen 1.476 kişi arasında 27 çocuk ve 79 kadın bulunurken, geri kalan 1.370 kişi yetişkin erkeklerden oluşuyor.
Üç gemi Salı günü Malezya'dan hareket etmişti. Bu grup, Malezya Başbakanı Enver İbrahim'e göre Myanmar'ın geri almayı kabul ettiği yaklaşık 5.000 göçmenden oluşan ilk grubu oluşturuyor.
Ancak Birleşmiş Milletler, 2021'deki askeri darbeden bu yana iç savaş yaşayan Myanmar'daki koşulların, uluslararası hukukun gerektirdiği şekilde geri dönüşlerin güvenli olmasını garanti etmeye elverişli olmadığı konusunda uyarıyor.
Göçmenlerden birinin 25 yaşındaki kız kardeşi AFP'ye yaptığı açıklamada, "Myanmar'a döndüğünde hayatının nasıl olacağı konusunda hiçbir fikrimiz yok" dedi.
Güvenlik gerekçesiyle isminin açıklanmamasını isteyen kardeş, "Asıl endişemiz, gelişinin güvenli olmayacağı" diye ekledi.
Enver İbrahim, Malezya'daki mültecilere karşı artan tepkiler ortasında, Kuala Lumpur'da 100'den fazla Rohingya sığınmacının gözaltına alınmasından birkaç gün sonra, Temmuz ayında bu geri göndermeleri duyurmuştu.
Malezya, tüm geri gönderilenlerin, Myanmar'a göre göç yasası ihlalleri nedeniyle cezalarını çektikleri gözaltı merkezlerinden gönüllü olarak dönmeyi kabul ettiklerini savunuyor.
Ancak Fortify Rights gibi kuruluşlar, gözaltı tesislerindeki koşulları şiddetle eleştirdi.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği geçen hafta, personelinin geri dönenlerle görüşmesine ve kararlarının "gerçekten özgür ve bilinçli" olup olmadığını tespit etmesine izin verilmediğini açıkladı.
Malezya, 3.500'den fazla göçmenden oluşan ikinci bir grubun iadesi için şimdiden planlamalara devam ediyor.