Perşembe gecesi Pakistan, Afganistan içindeki hedeflere saldırı düzenledi. Bu saldırının sonuçları tartışmalı. Afganistan'ı kontrol eden İslamcı köktendinci milliyetçi hareket Taliban, kadın ve çocuklar da dahil olmak üzere 9 ila 10 sivilin öldüğünü söylüyor. Ancak Pakistan, düzenlenen saldırıda 22 militanın öldürüldüğünü, ayrıca silah ve mühimmat depolarının imha edildiğini iddia ediyor.
Ekim ayı başındaki bu saldırılar, iki ülke arasında aylarca süren görece sakinliğin ardından eylül ayı ortasında yeniden alevlenen çatışmaların son halkasını oluşturuyor.
Bu çatışmalar, Pakistan güvenlik güçlerine yönelik bir dizi saldırının ardından yeniden tetiklendi. 18 Eylül'de kuzeybatıdaki Kohat şehrinde bir polis karakoluna düzenlenen saldırıda 31 kişi hayatını kaybetmiş, 100'den fazla kişi de yaralanmıştı. Afganistan sınırındaki Khyber Pakhtunkhwa eyaletinde yer alan Kohat'taki saldırıyı, Pakistan Talibanı (Tehreek-e-Taliban Pakistan veya TTP) olarak da bilinen bir ayrılıkçı grup üstlendi.
Pakistan, Afganistan'ı TTP'ye güvenli sığınak sağlamakla suçladı. Afganistan bunu reddetse de, ardından sınır çatışmaları ve Pakistan'ın hava saldırıları geldi.
Pakistan'daki TTP, Afganistan'daki Taliban ile aynı şey değil. Her ne kadar Afgan Talibanı ile yakın ideolojik ve şahsi bağlara sahip olsa da, Pakistan devletine karşı savaşan bağımsız bir örgüttür.
TTP savaşçılarının birçoğu, Afganistan'ın uluslararası ve ABD birliklerine karşı yürüttüğü uzun süreli isyan sırasında Taliban'ın yanında yer almıştı. Bu nedenle, Taliban 2021'de yeniden iktidara geldikten sonra TTP daha fazla hareket alanı ve koz elde etti. Bu durum, bir zamanlar Pakistan'ın müttefiki olan Afganistan'ın, komşusu için giderek büyüyen bir tehdit haline gelmesine yol açtı.
Pakistan, Taliban'dan TTP'ye karşı harekete geçmesini istedi, ancak ikisi arasındaki yakın bağlar bunu zorlaştırıyor.
Bonn Uluslararası Çatışma Çalışmaları Merkezi (BICC) direktörü Conrad Schetter, "Bu kişisel bağlar ve ağlar nedeniyle Afgan Talibanı'nın bağlarını koparması son derece zor" diyor.
Bu bağlar, Taliban'ın TTP üzerinde herhangi bir kontrole sahip olduğu anlamına gelmiyor. İkisi arasında kuşkusuz tarihi bağlar var, ancak Schetter bunun güçlü ve doğrudan bir etkiye denk geldiğine inanmıyor.
Kabul ve Berlin arasında faaliyet gösteren düşünce kuruluşu Afganistan Analistleri Ağı'nın eş direktörü Thomas Ruttig, "Taliban, İslamabad'dan emir almaya kesinlikle hazır değil" diye ekliyor ve ekliyor: "Hiç kimsenin dışarıdan müdahale etmesine izin vermezler."
Bu durum, Pakistan'ın Afganistan'da nüfuz elde etmek amacıyla Taliban'ı destekleme politikasının işe yaramadığını gösteriyor.
Mevcut durumu etkileyen bir diğer eski çatışma unsuru daha var. Bu durum, 1893 yılında bir İngiliz diplomat ile bir Afgan emiri tarafından Britanya Hindistanı ile Afganistan arasında etki alanları belirlemek üzere çizilen Durand Hattı olarak bilinir.
Afganistan ile Pakistan arasındaki mevcut sınır Durand Hattını takip etmekte ve aynı zamanda Afganistan'daki en büyük, Pakistan'daki ikinci en büyük etnik grup olan Peştunların anavatanı olan her iki taraftaki bir bölgeyi bölmektedir.
Dolayısıyla buradaki sınır anlaşmazlığı sadece toprakla ilgili değil, aynı zamanda kimlikle de ilgilidir.
Schetter, DW'ye yaptığı açıklamada, "Etnik ve milliyetçi unsurlar çatışmada önemli bir rol oynuyor" diyor. Birçok Peştun hâlâ Durand Hattı'nın yarattığı sınırı kabul etmeyi reddediyor.
Pakistan'da ülkenin Hindistan ile uzun süredir devam eden rekabeti de bir rol oynamaktadır. Dost canlısı bir Afganistan Pakistan için avantajlı olurdu. Ancak Hindistan da ilişkilerini güçlendirdi.