Perşembe gecesi Pakistan, Afganistan içindeki hedeflere saldırı düzenledi. Bu saldırının sonuçları tartışmalı. Afganistan'ı kontrol eden İslamcı köktendinci milliyetçi hareket Taliban, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu dokuz ila on sivilin öldüğünü söylüyor. Ancak Pakistan, düzenlenen saldırıda 22 militanın öldürüldüğünü ve silah ile mühimmat depolarının imha edildiğini iddia ediyor.
Ekim ayı başlarında gerçekleştirilen bu saldırılar, iki ülke arasında aylarca süren nispi sakinliğin ardından eylül ortasında yeniden alevlenen çatışmanın son tırmanış noktasıdır.
Bu çatışma, Pakistan güvenlik güçlerine yönelik bir dizi saldırının ardından yeniden tetiklendi. 18 Eylül'de kuzeybatıdaki Kohat şehrinde bir polis karakoluna düzenlenen saldırıda 31 kişi hayatını kaybetmiş, 100'den fazla kişi yaralanmıştı. Afganistan sınırındaki Khyber Pakhtunkhwa eyaletinde bulunan Kohat'taki saldırının sorumluluğunu, Pakistan Talibanı olarak da bilinen ve kısaca TTP olarak anılan Tehreek-e-Taliban Pakistan'ın bir kolu üstlendi.
Pakistan, Afganistan'ı TTP'ye güvenli sığınak sağlamakla suçladı. Afganistan bunu reddetse de, ardından sınır çatışmaları ve Pakistan'ın hava saldırıları geldi.
Pakistan'daki TTP, Afganistan'daki Taliban ile aynı şey değildir. Her ne kadar Afgan Talibanı ile yakın ideolojik ve şahsi bağlara sahip olsa da, Pakistan devletine karşı savaşan bağımsız bir örgüttür.
Bu grubun savaşçılarının birçoğu, uluslararası ve ABD birliklerine karşı yürütülen uzun soluklu isyan sırasında Taliban'ın yanında yer almıştı. Bu nedenle Taliban 2021'de yeniden iktidara geldikten sonra TTP daha fazla hareket alanı ve nüfuz kazandı. Bu durum, Pakistan'ın eski bir müttefiki olan Afganistan'ın giderek komşusu için bir tehdit haline gelmesi anlamına geldi.
Pakistan, Taliban'dan TTP'ye karşı harekete geçmesini istedi, ancak ikisi arasındaki yakın bağlar bunu zorlaştırıyor.
Bonn Uluslararası Çatışma Çalışmaları Merkezi (BICC) direktörü Conrad Schetter, "Bu kişisel bağlantılar ve ağlar nedeniyle Afgan Talibanı'nın bağlarını koparması son derece zor" diyor.
Bu bağlantılar, Taliban'ın TTP üzerinde herhangi bir kontrolü olduğu anlamına gelmiyor. İkisi arasında kesinlikle tarihi bağlar var, ancak Schetter bunun güçlü ve doğrudan bir etkiye denk geldiğine inanmıyor.
Kabul ve Berlin arasında faaliyet gösteren bir düşünce kuruluşu olan Afganistan Analistleri Ağı'nın eş direktörü Thomas Ruttig, "Taliban, İslamabad'dan emir almaya kesinlikle hazır değil" diye ekliyor ve ekliyor: "Kimsenin dışarıdan müdahale etmesine izin vermeyecekler."
Bu durum, Pakistan'ın Afganistan'da nüfuz elde etmek amacıyla Taliban'ı destekleme politikasının işe yaramadığını gösteriyor.
Mevcut durumu etkileyen daha eski bir çatışma daha var. Bu durum, 1893 yılında bir İngiliz diplomat ile bir Afgan emiri tarafından Britanya Hindistanı ile Afganistan arasındaki nüfuz alanlarını belirlemek üzere çizilen Durand Hattı olarak bilinen sınırla ilgilidir.
Afganistan ile Pakistan arasındaki mevcut sınır Durand Hattı'nı takip etmekte ve aynı zamanda her iki tarafta da Afganistan'daki en büyük, Pakistan'daki ise ikinci en büyük etnik grup olan Peştunların anavatanı olan bir bölgeyi ikiye bölmektedir.
Dolayısıyla buradaki sınır anlaşmazlığı sadece toprakla ilgili değil, aynı zamanda kimlikle de ilgilidir.
Schetter, DW'ye yaptığı açıklamada, "Etnik ve milliyetçi unsurlar çatışmada önemli bir rol oynamaktadır" diyor. Birçok Peştun, Durand Hattı'nın oluşturduğu sınırı hâlâ kabul etmeyi reddediyor.
Pakistan'da ülkenin Hindistan ile uzun süredir devam eden rekabeti de bir rol oynamaktadır. Dost bir Afganistan Pakistan için avantajlı olurdu. Ancak Hindistan da ilişkilerini güçlendirmiştir.