Perşembe gecesi Pakistan, Afganistan içindeki hedeflere saldırılar düzenledi. Bu saldırının sonuçları tartışmalı. Afganistan'ı kontrol eden İslam fundamentalisti milliyetçi hareket Taliban, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 9 ila 10 sivilin öldüğünü söylüyor. Ancak Pakistan, düzenlenen hava saldırısında 22 militanın öldürüldüğünü, silah ve mühimmat depolarının imha edildiğini iddia ediyor.
Ekim ayının başlarında gerçekleşen bu saldırılar, aylarca süren nispi sakinliğin ardından eylül ayı ortalarında yeniden alevlenen iki ülke arasındaki çatışmanın son tırmanış halkasını oluşturuyor.
Çatışma, Pakistan güvenlik güçlerine yönelik bir dizi saldırının ardından yeniden tetiklendi. 18 Eylül'de, Kuzeybatıdaki Kohat şehrinde bir polis karakoluna düzenlenen saldırıda 31 kişi hayatını kaybetmiş, 100'den fazla kişi yaralanmış idi. Afganistan sınırındaki Khyber Pakhtunkhwa eyaletinde yer alan Kohat'taki saldırıyı, Pakistan Talibanı olarak da bilinen ve Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) adıyla anılan ayrılıkçı bir grup üstlendi.
Pakistan, Afganistan'ı TTP'ye güvenli sığınak sağlamakla suçladı. Afganistan bunu reddediyor ancak yaşananların ardından sınır çatışmaları ve akabinde Pakistan'ın hava saldırıları geldi.
Pakistan'daki TTP, Afganistan'ın Talibanı ile aynı şey değil. Her ne kadar Afgan Talibanı ile yakın ideolojik ve personel bağlarına sahip olsa da, Pakistan devletine karşı savaşan bağımsız bir örgüttür.
Savaşçılarının birçoğu, bu ülkenin uluslararası ve ABD birliklerine karşı uzun süren ayaklanması sırasında Taliban'ın yanında yer almıştı. Bu nedenle, Taliban 2021'de iktidara döndükten sonra TTP daha fazla alan ve nüfuz kazandı. Bu durum, Pakistan'ın eski bir müttefiki olan Afganistan'ın, komşusu için giderek artan bir tehdit haline gelmesine neden oldu.
Pakistan, Taliban'dan TTP'ye karşı harekete geçmesini istedi, ancak ikisi arasındaki yakın bağlar bunu zorlaştırıyor.
Bonn Uluslararası Çatışma Çalışmaları Merkezi (BICC) direktörü Conrad Schetter, "Bu kişisel bağlantılar ve ağlar nedeniyle, Afgan Talibanı'nın kopması son derece zor" diyor.
Bu bağlantılar, Taliban'ın TTP üzerinde herhangi bir kontrolü olduğu anlamına gelmiyor. İkisi arasında kesinlikle tarihsel bağlar var, ancak Schetter bunun güçlü ve doğrudan bir etki anlamına geldiğine inanmıyor.
Kabul ve Berlin arasında faaliyet gösteren bir düşünce kuruluşu olan Afganistan Analistleri Ağı'nın eş direktörü Thomas Ruttig, "Taliban, İslamabad'dan emir alacak durumda değil" diye ekliyor. "Kimsenin dışarıdan müdahale etmesine izin vermezler."
Bu durum, Pakistan'ın Afganistan'da nüfuz elde etmek amacıyla Taliban'ı destekleme politikasının işe yaramadığını gösteriyor.
Mevcut durumu etkileyen daha eski bir çatışma daha var. Bu durum, 1893 yılında Britanyalı bir diplomat ile bir Afgan emiri tarafından Britanya Hindistanı ile Afganistan arasında etki alanları belirlemek üzere çizilen Durand Hattı olarak bilinir.
Afganistan ile Pakistan arasındaki mevcut sınır Durand Hattı'nı takip etmekte ve aynı zamanda her iki tarafta da Afganistan'daki en büyük, Pakistan'daki ikinci en büyük etnik grup olan Peştunların anavatanı olan bir bölgeyi ikiye bölmektedir.
Dolayısıyla buradaki sınır anlaşmazlığı sadece toprakla ilgili değil, aynı zamanda kimlikle de ilgilidir.
Schetter, DW'ye yaptığı açıklamada, "Etnik ve milliyetçi unsurlar çatışmada önemli bir rol oynamaktadır" diyor. Birçok Peştun, Durand Hattı'nın yarattığı sınırı hala kabul etmeyi reddediyor.
Pakistan'da ülkenin Hindistan ile uzun süredir devam eden rekabeti de bir rol oynamaktadır. Dost bir Afganistan Pakistan için avantajlı olurdu. Ancak Hindistan da ilişkilerini güçlendirmiştir.