Bosna-Hersek'i karmaşık bir ülke olarak nitelendirmek hafif kalır. Balkan Yarımadası'ndaki bu ülke; ekonomik, idari ve siyasi sorumluluklarını çok etnik gruptan oluşan merkezi hükümet, özerk tarafsız Brčko bölgesi ve çoğunlukla bağımsız olarak faaliyet gösteren iki yarı otonom varlık —Müslüman-Hırvat Federasyonu ile Sırp yönetimindeki Sırp Cumhuriyeti (Republika Srpska)— arasında paylaşmaktadır.
Her iki yarı otonom varlık da ayrıca, orta-batıda çoğunlukla Boşnaklar ile Bosnalı Hırvatların, kuzey ve doğuda ise Bosnalı Sırpların yaşadığı çeşitli kanton ve topluluklara bölünmüştür.
Bu etnik milliyetçilik ilkesi, ülkenin merkezi anayasal ve siyasi örgütlenmesinin temelini oluşturur. Bosna anayasası; ağırlıklı olarak Müslüman olan Boşnakları, büyük ölçüde Ortodoks olan Bosnalı Sırpları ve öncelikle Katolik olan Bosnalı Hırvatları, eşit haklara sahip "kurucu halklar" olarak tanımaktadır.
Bugün ülkenin nüfusu yaklaşık 3,1 milyondur. Nüfusun yaklaşık yarısını Boşnaklar, %31'ini Sırplar ve %15'ini Hırvatlar oluşturmaktadır. Geri kalan sakinler ise Roma (Çingene) ve Yahudiler gibi resmi olarak tanınan 17 azınlıktan birine mensuptur ya da son resmi nüfus sayımında herhangi bir etnik kökenle tanımlanmamayı seçmiştir. Boşnakça, Hırvatça ve Sırpça dillerinin tümü resmi dil olarak kabul edilmektedir.
Merkezi hükümet, ana kurucu grupların her birinden birer temsilcinin yer aldığı dönüşümlü üçlü bir başkanlık sistemi tarafından yönetilmektedir. Parlamentonun üst kanadı ve kilit hükümet görevleri de yine bu ilkeye göre bölünmüştür.
Üç grup arasındaki bu katı denge, hem siyasi hem de toplumsal düzeyde sürekli olarak korunmakta ve bu durum sıklıkla karar alma sürecine etnik çıkarların ve siyasi tıkanıklıkların hakim olmasına yol açmaktadır.
Bu karmaşık, dolambaçlı ve çoğunlukla işlevsiz yapı, 1990'ların başında Yugoslavya'nın dağılmasıyla tetiklenen Bosna savaşını sonlandırmak ve üç savaşan etnik grup arasındaki güç dengesini yasal olarak güvence altına almak amacıyla 1995 Dayton Barış Anlaşmaları sırasında kurulmuş ve ardından anayasaya demirlenmiştir.
1992 ile 1995 yılları arasındaki savaş sırasında, Boşnaklar ile Bosnalı Hırvatların silahlı kuvvetleri önce birbiriyle savaşmış, daha sonra her üç grup da çatışmaya başlamıştır. Daha sonra Boşnaklar ve Bosnalı Hırvatlar, Sırp Cumhuriyeti'ne karşı güçlerini birleştirmiştir. Savaş boyunca komşu Sırbistan ve Hırvatistan çatışmalara aktif olarak müdahil olmuştur.
Çatışmalar ülkenin geniş kesimlerini harabeye çevirmiş ve aralarında neredeyse dört yıl süren Saraybosna kuşatması ile binlerce Boşnak'ın Sırp güçleri tarafından katledildiği Srebrenitsa soykırımının da bulunduğu sayısız savaş suçuna yol açmıştır.
Savaşın sona ermesine kadar yaklaşık 100.000 kişi hayatını kaybetmiştir. Sınır dışı etme ve şiddet olaylarıyla evlerinden koparılarak diğer topluluklara veya yurt dışına kaçmaya zorlanan "etnik temizlik" kurbanı 2,2 milyon kişi ise yerinden edilmiştir.
Çatışmalar ancak uluslararası toplumun, özellikle de Amerika Birleşik Devletleri'nin müdahalesini artırmasıyla, Kasım 1995'te Dayton, Ohio yakınlarındaki bir askeri üste üzerinde anlaşmaya varılan barış anlaşmasıyla sona ermiştir.
Bosna-Hersek, Dayton anlaşmasının imzalanmasından bu yana uluslararası alanda tanınmasına ve Birleşmiş Milletler'de temsil edilmesine rağmen, ülke pratikte hâlâ yalnızca kısmen bağımsızdır.
Bosna-Hersek Yüksek Temsilciliği Ofisi, gözetim