RWAMPARA, Kongo: Orta Afrika ülkesinde salgının en ölümcül seyrini durdurabilecek bir ilacın klinik çalışmasına 250'den fazla katılımcı kaydedildi. Uzmanlar bunu, ülkedeki en ölümcül Ebola salgınıyla mücadele için kritik bir adım olarak nitelendiriyor.
Söz konusu ilaç, hızla yayılan ve henüz onaylanmış bir aşısı veya tedavisi bulunmayan Bundibugyo virüsünü hedef alıyor. Temmuz ayında başlayan çalışma, bir miktar koruma sağlamak ve salgını en azından yavaşlatmanın bir yolunu bulmak için başlatılan birkaç araştırmadan biri konumunda.
Associated Press, bu hafta salgının merkez üssü olan doğudaki Ituri eyaletindeki denemenin gerçekleştirildiği sağlık merkezinde katılımcılar ve doktorlarla görüştü. Katılımcılar arasında, bu salgında hastalığa maruz kalmış sağlık çalışanları ve hasta yakınları da yer alıyor.
Doğu Kongo'da mayıs ayı ortalarında ilan edilen bu Ebola salgınından bu yana en az 4.000 ölüm dahil olmak üzere 8.000'den fazla doğrulanmış vaka kaydedildi. Yetkililer, salgının yedi ile yayıldığını ve virüsü takip etme ile yavaşlatma çabalarının gerisinde kalmaya devam ettiğini belirtiyor.
Deneme, Gilead'ın obeldesivir adı verilen deneysel antiviral hapını test ediyor; bu hap, hastalığın gelişmesini önlemek amacıyla virüsle şüpheli temastan kısa süre sonra veriliyor. Bu yaklaşım, temas sonrası profilaksi (PEP) olarak adlandırılıyor.
İlaç, yayılmadan önce hastalığı durdurmayı amaçlıyor
EBO-PEP olarak bilinen denemedeki bir katılımcı AP'ye yaptığı açıklamada, kocasının Ebola testi pozitif çıktıktan sonra ağustos ayında çalışmaya katıldığını söyledi. Kendisi ve ailesinden hiç kimsenin henüz belirti göstermediğini belirtiyor.
O ve diğer deneme katılımcıları, Ebola salgınının hassas doğası ve ilgili tıbbi protokol nedeniyle mahremiyetlerini korumak için anonim kalmayı talep ettiler.
Katılımcı, "Kocama dokunsam bile -ki dokundum, kusmuğuna, her şeyine- doğrudan temaslı olduğum anlamına geldiğini fark ettim. Ben de bu bulaşıcı hastalığı başkasına bulaştırabilirdim. Ben de kontamine olabilirdim" dedi.
Bir aile üyesinin Ebola testi pozitif çıktıktan sonra tüm hanelerin enfekte olduğunu bildiğini söyleyen katılımcı, şu ana kadar ailesinden hiç kimsenin belirti göstermediğini ifade ediyor.
Ebola hastalığı yalnızca belirtiler başladıktan sonra yayılır. Enfekte hastalara maruz kalan kişilerin hastalanıp hastalanmadıklarını görmek için beklemeleri gerekiyor. Bundibugyo virüsünü kuluçka evresinde geçirme riski yüksek olan kişileri bulmak — temas takibi olarak da bilinir — Kongo'da zorlu olduğunu kanıtladı.
Başka bir katılımcı ise aile üyelerinden ikisinin Ebola'ya yakalandığını ve birinin hayatını kaybettiğini belirterek, "Bu hastalık öldürüyor. Önlem almak daha iyidir" dedi.
Tıbbi bir sivil toplum kuruluşu olan ALIMA tarafından koordine edilen deneme, son beş gün içinde doğrulanmış bir vakayla temasa geçip hiçbir belirti göstermeyen 12 yaş üstü yaklaşık 1.000 yetişkin veya çocuk kaydetmeyi amaçlıyor. Katılımcıların yarısına plasebo verilecek.
Çalışmada görev yapan Dr. Godefroid Basara'ya göre katılımcılar, 21 gün boyunca her gün şahsen izleniyor ve 42 günün sonunda son bir telefon görüşmesi yapılıyor.
ALIMA, deneme katılımcılarında belirtilerin görülmeye başlanması durumunda, semptomların erken fark edilmesinde faydalı olduğu kanıtlanmış olan destekleyici tedaviyi derhal alacaklarını belirtti.
Hapın etkili olduğu kanıtlanırsa, enfeksiyon zincirinin kırılmasına yardımcı olabilir.
ALIMA araştırma koordinatörü, "Bu, koruma sağlaması günler veya haftalar sürebilen bir aşıdan farklıdır. Ayrıca henüz belirti göstermeyen insanlara yönelik olduğu için iyileştirici tedaviden de farklıdır" ifadelerini kullandı.