ROMA– Konuta erişim krizinin Avrupa'da patlayıcı bir konuya dönüşmesi; Berlin'de radikal solun ses getiren başarısı ve Madrid'deki Maricarmen Abascal vakasına gösterilen tepkilerle açıkça görülüyor. Evinden zorla çıkarılan 87 yaşındaki yaşlı kadın, devasa bir kitlesel harekete ve simgesel Puerta del Sol meydanında bir çadır eylemine yol açtı; kadın sadece Retiro semtindeki dairesine geri dönmekle kalmadı, aynı zamanda Pedro Sánchez'in sosyalist hükümetini de harekete geçirerek konut acil durumuyla başa çıkmak için –tesadüfi olmayan bir şekilde “Maricarmen” adı verilen ve hükümeti uçurumun eşiğine getiren– tartışmalı bir kararname önermeye itti. Sınırları aşan bir mesele olan Maricarmen vakasındaki protestolarda –ki bu vaka uluslararası bir talebin sembolü haline geldi– aralarında İrlanda, Almanya, Portekiz, Fransa (bu nedenle aynı zamanda alevler içinde), Büyük Britanya, Yunanistan, Romanya ve İsviçre'nin de bulunduğu diğer 20 ülkeden aktivistler de boy gösterdi.
Konut hakkını hedef alan Almanya'nın aşırı sol partisi Die Linke –ki iki yıl önce tarihi dip seviyelerindeydi– geçtiğimiz 20 Eylül'de tüm beklentileri aştı. Türk mültecilerin kızı olan hukukçu Elif Eralp öncülüğünde, oyların %25'ini alarak Şansölye Friedrich Merz'in Hıristiyan Demokrat Birliği'ni (%20) geride bıraktı ve dünyanın üçüncü büyük ekonomisinin başkentini yönetebilecek konuma geldi. Seçim zaferi gecesinde, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'ye benzetilen 45 yaşındaki Eralp; kiraları ödemekte yaşadıkları zorlukları anlattığı mitinglerinde sürekli adını geçirdiği Martina ve Melek adlı iki kadına ve kampanya sürecinde kendisine yardım eden tüm gönüllülere teşekkür etti. Önümüzdeki yıllarda da onlar için savaşmaya devam edeceğine söz verdi.
Konuta erişim meselesi yalnızca Berlin'i etkileyen bir acil durum değil. Çılgına dönmüş bir piyasa, istihdam eksikliği, güvencesiz işler ve gittikçe düşen maaşlar nedeniyle; başta gençler olmak üzere Avrupalıların büyük bir çoğunluğu Roma, Milano, Madrid, Barselona, Brüksel veya Lizbon gibi şehirlerde de ev kiralamayı imkansız buluyor.
Çoklu Faktörler
Avrupa Birliği (AB) Temel Haklar Ajansı araştırma ağı Franet'in bir raporunda, “Bu durum, karşılıklı olarak birbirini güçlendiren çok sayıda ekonomik, sosyal ve kurumsal faktörün birleşiminin bir sonucudur: Bir tarafta, konut fiyatlarındaki keskin artış ve kısa süreli turist kiralamalarındaki üstel büyüme, geleneksel konut piyasasındaki mevcut arzı dramatik bir şekilde azalttı” şeklinde açıklanıyor.
Raporda ayrıca, “Diğer taraftan, kamu konutlarına yapılan yatırımlarda kronik ve aşamalı bir düşüş ile uzun süredir yürürlükte olan finansal destek politikalarının yetersizliği var” deniliyor.
Eurostat'a göre, 2010 ile 2024 yılları arasında Eski Kıta'da konut fiyatları %53 oranında fırlarken, kiralar %25 arttı. Tıpkı 2022'de olduğu gibi, tam da bu mesele yüzünden İtalya'da son günlerde üniversite öğrencilerinin protestoları yeniden başladı. Derslerin başlamasıyla birlikte, başka yerlerden gelen “fuori sede” (şehir dışından gelen) öğrenciler, Milano ve diğer yerlerde fakültelerinin önünde yeniden çadır kuruyorlar.