Verilerin gösterdiğine göre, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan gemilere uyguladığı sürekli kısıtlamalara rağmen, Orta Doğu bölgesinden akan petrol hacmi savaş öncesi seviyelere neredeyse geri döndü.
ABD-İsrail'in İran ile girdiği savaşın kritik su yolunun fiilen kapanmasına yol açmasından yedi ay sonra, denizcilik istihbarat firması Kpler, eylül ayının son haftasında Orta Doğu'dan günlük petrol akışının savaş öncesi taban çizgisinin %92'sine ulaştığını açıkladı.
Analistler, toparlanan petrol akışını üç temel faktöre bağlıyor:
ABD askeri yardımıyla refakat edilen gemiler
Boğaz üzerinden farklı gemilere transfer için mekik tankerlerin kullanılması
Borular kullanılarak boğazın baypas edilmesi
Ancak bazı uzmanlar, artan İran saldırıları riski veya ABD politikasındaki olası bir değişiklik göz önüne alındığında, bu önlemlerin sürdürülebilirliğini sorguluyor.
Kpler'e göre, eylül ayında bölgeden ihraç edilen toplam petrolün yaklaşık %40'ı boğazı baypas ederek Kızıldeniz veya Umman Körfezi'ndeki limanlara kara boru hatlarıyla çıktı; bu oran savaş öncesinde %17 idi.
Bununla birlikte, İran'ın petrol ihracatı, temmuz ayında ABD deniz abluka kararının yeniden yürürlüğe konmasının ardından durma noktasına geldi.
ABD ordusu, en az haziran ortasından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan geçerken gemilere destek veriyor ve ABD Donanması verileri, ABD kuvvetleri tarafından yardımı yapılan gemi sayısının eylül ayında ağustos ayına göre üçte bir oranında arttığını gösteriyor.
EOS Risk Group güvenlik firmasının kıdemli istihbarat analisti Martin Kelly, BBC Verify'a yaptığı açıklamada, ABD desteğinin öncelikle "gemilere hava desteği" biçiminde olduğunu; bu desteğin uyarı yayınlamayı ve dronlar, füzeler veya teknelerden gelen tehditleri engellemeyi kapsadığını söyledi.
Ancak İran'ın kuzey rotasını kullanmak için izin istemek yerine boğazın ABD tarafından tavsiye edilen ve Umman kıyılarına yakın güney rotasından hareket eden gemiler hedef alınmaya devam ediyor.
Silahlı Çatışma ve Olay Verisi çatışma monitörüne göre eylül ayı, mart ayından bu yana ticari deniz taşımacılığına yönelik başarılı İran saldırılarının en yüksek sayıya ulaştığı ay oldu.
Kpler'den kıdemli bir petrol analisti olan Naveen Das, petrol piyasasının, İran'ın daha fazla tırmandırma riski ve ABD ara seçimlerinin olası etkisi nedeniyle "bu statükoda kalacağımıza güvenmediğini" söyledi.
Kpler'e göre, boğazdan geçen petrolün çoğunluğu artık ileri geri hareket eden 60'tan fazla büyük petrol tankerinden oluşan bir "mekik sistemi" aracılığıyla taşınıyor.
Kpler, ağustos ayında boğazdan geçen ham petrolün %70'inden fazlasının bu "mekik tankerlerden" Umman Körfezi'ndeki diğer gemilere aktarıldığını belirtti.
BBC Verify, Umman'ın liman kenti Sohar açıklarında, İran saldırılarından daha korunaklı göründüğü anlaşılan bu gemiden gemiye transferleri gösteren uydu görüntülerinden elde edilen analizleri inceledi.
Martin Kelly, özellikle bu gemilere yönelik saldırılar devam ederken, "bu gemilerin ne kadar süre dayanabileceğine dair bir soru işareti" olduğunu söyledi.
24 Eylül'de çekilen görüntüler, limanın yakınında demirlemiş veya eşleşmiş altı çift gemiyi gösteriyor.
Kpler'e göre, 30 Eylül ile biten hafta boyunca Umman Körfezi'nde gemiden gemiye günde ortalama dört milyon varilden fazla petrol transfer edildi.
Genel olarak, bu dönemde boğazdan günde ortalama 12 milyon varil petrol geçerken, bu rakam savaş öncesi taban çizgisi olan 17 milyon varille kıyaslanıyor.
Körfez'deki petrol ihraç eden ülkeler de Hürmüz Boğazı'ndaki İran saldırılarına, boru hatları aracılığıyla karadan daha fazla ham petrol ihraç ederek yanıt verdi.
Şu anda ham petrolün yüzde 20'sinden biraz azı...