Aradan bir asırdan fazla bir süre geçtikten sonra eserler Yunanistan'a geri dönüyor. Bu sabah (10:30) Selanik'teki Bizans Medeniyeti Müzesi'nde, Yunanistan ile Bulgaristan arasında tarihi eserlerin ve antropolojik materyallerin karşılıklı teslimi ve devralınmasına ilişkin protokoller imzalanıyor. Törene Başbakan Kiryakos Miçotakis ve Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev de katılacak.
Tören, iki ülküün Kültür Bakanları tarafından geçtiğimiz günlerde imzalanan Mutabakat Zaptı'nı sonuçlandırıyor. Bu gelişmeden önce Yunanistan Kültür Bakanlığı tarafından uzun yıllar süren ve sistematik müzakereler yürütülmüştü.
Geri dönen eserler, I. Dünya Savaşı'nın ortalarında, 1917 yılında alınmış ve o zamandan beri Sofya'daki Bulgaristan Ulusal Tarih Müzesi'nde muhafaza edilmiş veya sergilenmişti. Bu eserler, Panagia Eikosifoinissa Kutsal Manastırı, Timios Prodromos Serres Kutsal Manastırı ve Serres ve Nigrita Kutsal Metropolitliği'nden gelmektedir.
Eserler 5 Kasım 2026 tarihine kadar Bizans Medeniyeti Müzesi'nde kalacak ve sergilenecektir. Ardından, alındıkları manastırlara ve Metropolitliğe kalıcı olarak teslim edileceklerdir.
Anlaşma karşılıklı bir değişimi öngörüyor. Yunanistan tarafı, Bulgaristan'a Çar Samuel'e (997-1014) ait olduğu tespit edilen kalıntıları ve Prespa'daki Agios Achillios Bazilikası'nın toplam dört lahitinden kalan antropolojik materyalleri teslim edecek. Buluntular, 1965 yılında Profesör Nikolaos Moutsopoulos tarafından gün ışığına çıkarılmış ve son yıllarda Bizans Medeniyeti Müzesi'nde muhafaza ediliyordu.
Yunanistan Kilisesi Kutsal Sinodu yayınladığı bildiride, "bir asırdan fazla bir sürenin ardından" ve uzun süren zahmetli müzakereler sonucunda 48 eserin geri dönüşünü memnuniyetle karşıladığını ve büyük bir memnuniyet duyduğunu ifade etti. Anlaşmayı, Devlet ile Kilise'nin ulusal hedeflere ulaşmak için yürüttüğü iş birliğini yansıtan, vatan adına bir başarı olarak nitelendirdi.
Sinod ayrıca, Mutabakat Zaptı'nın "sadece iyi bir başlangıç" olmasını ve Doğu Makedonya ile Trakya'daki tapınaklardan, manastırlardan ve diğer yerlerden alınan diğer kilise eserlerinin iadesi için de anlaşmaların takip etmesini umduğunu dile getirdi.
Serres ve Nigrita Metropoliti Theologos ile Drama Metropolitliğine yürütülen ısrarlı çabalarından dolayı sıcak tebriklerini iletti. Büyük bir duyguyla, bu girişimin "mimar ve öncüsü" olarak nitelendirdiği merhum Drama Metropoliti Pavlos'u andı.
Kültür Bakanlığı'nın vurguladığı gibi, bugünkü imza sürecin sonu anlamına gelmiyor. İki taraf, bu anlaşmaya dahil edilmeyen, karşılıklı ilgi alanına giren diğer tarihi nesnelerin tespiti ve gelecekteki bir anlaşmaya dahil edilmesi için müzakerelere devam etme konusunda uzlaştı.