NEW YORK: Türk yetkililer, aylardır belirsizliğini koruyan ve henüz net bir kazananın çıkmadığı BM Genel Sekreterliği yarışına eski bir dışişleri bakanının da katılması fikrini kulislerde tartışmaya başladı.
Konu hakkında bilgilendirilen iki diplomata göre, 70 yaşındaki eski Türk dışişleri bakanı ve BM diplomatı Feridun Sinirlioğlu, geçtiğimiz hafta New York'taki BM Genel Kurulu'nun üst düzey toplantısının kulislerinde adaylığını yokladı.
Gizli bir süreç olduğu için isimlerinin açıklanmasını istemeyen diplomatlar, Ankara tarafından desteklenen bu potansiyel adaylığın ciddi göründüğünü ifade etti. Türkiye'nin, dünya teşkilatının içindekilerin dünyanın en zorlu iş mülakatlarından biri olarak tanımladığı süreci başlatabilmek için Sinirlioğlu'nu resmi olarak aday göstermesi gerekecek.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ofisi ve Türk Dışişleri Bakanlığı yorum talebine yanıt vermedi.
Sinirlioğlu halihazırda Viyana merkezli Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) genel sekreterlik görevini yürütmektedir. Mevcut üç yıllık görev süresi Aralık 2027'de sona erecek, ancak BM'deki en üst düzey görevin başlama tarihi 1 Ocak 2027.
Bir AGİT sözcüsü Cuma günü yaptığı açıklamada, Sinirlioğlu henüz aday gösterilmediği için teşkilatın yorum yapmayacağını belirtti.
Üyeleri arasında ABD, Ukrayna ve Rusya'nın da bulunduğu 57 üyeli AGİT, Soğuk Savaş sırasında Doğu ile Batı arasında bir diyalog platformu olarak kurulmuştur. Teşkilat da - BM gibi - çatışmaların önlenmesi, insan hakları, seçim gözlemciliği ve silah kontrolü dahil geniş kapsamlı bir yetkiye sahip.
BM Genel Sekreteri'nin seçimi, tercihleri konusunda ağzını sıkı tutan 15 üyeli BM Güvenlik Konseyi'ne, özellikle de veto yetkisine sahip beş daimi üyesine (ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa) bırakılacak. 193 üyeli Genel Kurul'un ise nihai onay vermesi gerekiyor.
Aday gösterilmesi halinde Sinirlioğlu'nun, uluslararası toplumun çeşitli kesimlerinden, özellikle de konseyin 10 geçici üyesinden biri olan komşu Yunanistan'dan engellerle karşılaşması muhtemeldir. ABD'nin yakın bir müttefiki olan İsrail'den de tepki gelmesi bekleniyor.
Suriye hükümeti ile yakın bağları bulunan ve Suriye ordusuna destek sağlayan Türkiye'nin İsrail ile gergin ilişkileri bulunuyor. Rakip ülkeler komşu Suriye'de birbirlerinin etkisini sınırlamaya çalışıyor.
Geçtiğimiz ay BM Güvenlik Konseyi'nde Suriye üzerine yapılan bir toplantıda İsrail'in BM Büyükelçisi Danny Danon, Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığını sert bir şekilde eleştirmiş ve Suriye topraklarının İsrail'i tehdit etmek için kullanılan askeri bir platform haline getirilmesine izin verilmemesi konusunda uyarıda bulunmuştu.
Danon konseye yaptığı açıklamada, "Türkiye, İran vekillerinin oyun kitabını izliyor. Suriye'deki askeri varlığını derinleştiriyor, üsler kuruyor ve etkisini genişletiyor" dedi ve ekledi: "Eğer Suriye'nin egemenliği uluslararası toplum için gerçekten önemliyse, İsrail için bir ve Türkiye için başka bir standart uygulayamaz."