NEW YORK: Konu hakkında bilgilendirilen iki diplomata göre, aylardır net bir kazananın çıkmadığı Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği yarışı devam ederken, Türk yetkililer eski bir dışişleri bakanının BM'yi yönetmek için yarışan adaylar listesine katılması fikrini yoklamaya başladı.
Diplomasi çevrelerinden edinilen bilgilere göre, 70 yaşındaki eski Türk dışişleri bakanı ve BM diplomatı Feridun Sinirlioğlu, geçtiğimiz hafta New York'ta gerçekleştirilen BM Genel Konseyi üst düzey toplantısının kulislerinde adaylığını gündeme getirdi.
Gizli bir süreç olduğu gerekçesiyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen diplomatlar, Ankara tarafından desteklenen bu potansiyel adaylığın ciddi göründüğünü belirtti. Türkiye'nin, dünya teşkilatı içindekilerin dünyanın en zorlu mülakatlarından biri olarak nitelendirdiği süreci başlatabilmek için Sinirlioğlu'nu resmi olarak aday göstermesi gerekecek.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ofisi ve Türkiye Dışişleri Bakanlığı, yorum talebine yanıt vermedi.
Sinirlioğlu halihazırda merkezi Viyana'da bulunan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) genel sekreterlik görevini yürütmektedir. Üç yıllık görev süresinin Aralık 2027'de sona ermesi planlanıyor, ancak üst düzey BM görevi 1 Ocak 2027 başlangıç tarihine sahip olacak.
Bir AGİT sözcüsü Cuma günü yaptığı açıklamada, Sinirlioğlu'nun henüz aday gösterilmemiş olması nedeniyle teşkilatın yorum yapmayacağını belirtti.
Üyeleri arasında ABD, Ukrayna ve Rusya'nın da bulunduğu 57 üyeli AGİT, Soğuk Savaş sırasında Doğu ile Batı arasında bir diyalog platformu olarak kuruldu. Teşkilat — BM gibi — çatışmaların önlenmesi, insan hakları, seçim gözlemciliği ve silah kontrolü dahil olmak üzere geniş kapsamlı bir yetki alanına sahip.
BM genel sekreterinin seçimi, tercihleri konusunda ağzını sıkı tutan 15 uluslu BM Güvenlik Konseyi'ne, özellikle de veto yetkisine sahip beş üyesine (ABD, Rusya, Çin, Birleşik Krallık ve Fransa) bırakılacak. 193 üyeli Genel Kurul'un ise nihai onayı vermesi gerekecek.
Eğer aday gösterilirse Sinirlioğlu, uluslararası toplumun çeşitli köşelerinden, özellikle de konseyin 10 seçilmiş üyesinden biri olan komşusu Yunanistan'dan engellerle karşılaşabilir. ABD'nin yakın bir müttefiki olan İsrail'den de karşı hamleler bekleniyor.
Suriye hükümeti ile yakın bağları bulunan ve Suriye ordusuna destek sağlayan Türkiye'nin İsrail ile gergin ilişkileri bulunuyor. Rakip ülkeler komşu Suriye'deki birbirlerinin etkisini sınırlamaya çalıştı.
Geçtiğimiz ay Suriye konulu bir Güvenlik Konseyi toplantısında İsrail'in BM Büyükelçisi Danny Danon, Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığını sert bir şekilde eleştirmiş ve Suriye topraklarının İsrail'i tehdit etmek için kullanılan bir askeri üsse dönüştürülmesine izin verilmemesi konusunda uyarıda bulunmuştu.
Danon konseye hitaben, "Türkiye, İran vekili oyun kitabını takip ediyor. Suriye'deki askeri varlığını derinleştiriyor, üsler kuruyor ve nüfuzunu genişletiyor" dedi ve ekledi: "Eğer Suriye'nin egemenliği uluslararası toplum için gerçekten önemliyse, bu durum İsrail için bir, Türkiye için başka bir standartla uygulanamaz."