Arjantin ziyaretimizin üzerinden henüz bir aydan biraz fazla bir süre geçmişken Papa XIV. Leo, yapay zekaya ilişkin görüşlerini dile getirmek üzere bu sabah X hesabına başvurdu. Papa, "Yapay zekanın bu çağında, insan sanatını makinelerin ürettiği şeylerden ayırmak acil bir hal alıyor" uyarısında bulundu ve ekledi: "Sanat ile bir makinenin başkaları tarafından yaratılmış milyonlarca görüntüye dayanan istatistiksel hesaplamalar yoluyla üretebileceği şey arasında, estetikten de önce ontolojik bir fark vardır. Algoritmalar insanlığın kıvılcımından uzaktır. Bu nedenle Kilise, insanlığımızı korumak için sanatçılar ve kültürel kurumlarla yeni bir ittifak yenilemek istemektedir."
Papa'nın bu yorumu, geçtiğimiz mayıs ayında yayınladığı ve yapay zekanın modern toplum üzerindeki etkisini ve "insanlık" eksikliğini incelediği papalara mahsus genelgesi Magnifica Humanitas'ta dile getirdiği vizyonun bir parçasını oluşturuyor.
Küresel teknoloji endüstrisi, sanatsal stilleri basit bir talimatla kopyalamak için terabaytlarca veriyi işleme kapasitesini kutlarken Papa; gerçek sanat ile bir makinenin, insanlar tarafından önceden yaratılmış milyonlarca esere dayanan istatistiksel bir hesaplama yoluyla ürettiği şey arasında aşılamaz bir uçurum olduğu konusunda uyarıyor.
Temel kavramlardan biri, arama motorları ile sanatsal yaratım arasındaki karşılaştırmada yatmaktadır. XIV. Leo'ya göre, otomatik bir sistem içerik sınıflandırması ve gerçek bir yorumlama olmaksızın anında yanıt verme yoluyla çalışırken, otantik sanat dosyaları düzenleyerek değil, rahatsız edici sorular formüle ederek işler. Sanat, gerçekleri veya verileri biriktirmekle yetinmez; insan durumunun derinliklerini, yaralarını ve iç gerilimlerini araştırır.
Yapay zeka yüzleri, sesleri, empatiyi ve bilgiyi simüle etme kapasitesine sahiptir, ancak XIV. Leo'ya göre bu kusursuz simülasyon temel bir boşluğu gizlemektedir: Makinenin bir bedeni yoktur, acıyı, sevinci, başarısızlığı veya yaşanmış deneyimin kırılganlığını bilmez. Dünyanın karşısına çıkmanın ahlaki sorumluluğunu veya riskini üstlenecek kendine ait bir yüzü ve sesi yoktur. Bir sanatçı yarattığında biyografisini, arzusunu ve fâniliğini ortaya koyar; yapay zeka ise hiçbir şey riske atmaz ve hiç kimseye hesap vermez.
Papa, Magnifica Humanitas'ta her şeyi performans metriklerine, verilere ve ticari değere dönüştürmeyi amaçlayan teknokratik paradigma olan "Babil sendromu"na karşı uyarıda bulunuyor. XIV. Leo, günümüzde asıl tehlikenin artık sadece geleneksel sansür değil, algoritmaların dayattığı kültürel homojenleşme ve tekdüzeleşme olduğuna işaret ediyor. Bize özel olarak hazırlanmış anlık ve kişiselleştirilmiş yanıtlar sunarak yapay zeka, "düşünce çabasını" köreltme tehdidinde bulunuyor.
Gerçek yaratıcı eylem verimlilikten veya konfordan değil, direnişten, uzun süreli şüpheden ve hata yapma gerçek olasılığından doğar. Bu hayati süreci devretmek, Papa'nın kelimeleriyle ifade etmek gerekirse, kişilerarası gelişim için verilen yetenekleri gömmek anlamına gelir.
Böylece Papa, yapay zekayı "silahsızlandırmaya" çağırıyor. Bu, teknolojiyi nostaljik bir analog anlayışla reddetmek değil, onu askeri veya piyasa rekabeti mantığından ayırarak demokratik denetimlere, şeffaflığa ve ortak çıkara tabi kılmak anlamına geliyor. XIV. Leo için 21. yüzyılda sanatın en acil misyonu, makineye karşı mükemmellikte veya hızda yarışmak değil, insanlığı korumaktır.