Yugoslavya'nın dağılmasından yirmi yılı aşkın bir süre önce Franjo Tuđman, eserlerinde çok uluslu devletlerin zayıflıkları konusunda uyarıda bulunmuş ve halklar arasındaki eşitsizliğin ve hegemonyanın bu devletlerin ortadan kaybolmasının ana nedenleri arasında olduğunu iddia etmişti. Yıllar sonra Yugoslavya, Sovyetler Birliği ve Çekoslovakya dağılmışken, böyle bir gelişmeyi bir tarihçi olarak bile tahmin ettiğini açıkladı. Matica hrvatska'nın 1969'da Zagreb'de yayınladığı "Büyük fikirler ve küçük uluslar" kitabında Tuđman, çok uluslu devletlerin kaderini ve gelecekteki Avrupa entegrasyonu olasılığını analiz etti. Avusturya-Macaristan ve Yugoslavya Krallığı da dahil olmak üzere tarih boyunca devlet topluluklarının parçalanmasından bahsettiği 476 ve 477. sayfalardaki kısım özellikle ilginçtir. Sosyalist Yugoslavya'nın çöktüğü ve Avrupa siyasi haritasında büyük değişikliklerin gerçekleştiği 1990'ların başında düşünceleri yeniden ağırlık kazandı.
Kitapta Tuđman, birçok halktan oluşan devletlerin çöküşünün nedenlerini tartıştı ve nedenler arasında ulusal eşitsizliği ve bir halkın diğerleri üzerindeki hakimiyetini öne çıkardı. Örnek olarak İskandinav devlet birliklerinin çöküşünü, 1918'de Habsburg Monarşisinin çöküşünü, İmparatorluk Rusya'nın çöküşünü ve 1941'de Yugoslavya Krallığı'nın çöküşünü gösterdi. Yugoslavya Krallığı için, çöküşünün diğer şeylerin yanı sıra "Hırvat, Slav, Makedon ve diğer uluslar üzerindeki Büyük Sırp hegemonyasının" bir sonucu olduğunu iddia etti. Böyle bir yorum, çok uluslu devlet birliklerinin "eşit olmayan ilişkilere dayanmaları halinde" uzun vadede ayakta kalamayacağı şeklindeki daha geniş tutumunun bir parçasıydı. Tuđman aynı zamanda Belçika'daki ulusal çatışmalara, İspanya'daki Baskların konumuna, İskoçların ve Galler'in eşitlik taleplerinin yanı sıra o zamanki sosyalist blok içindeki sorunlara da dikkat çekti.
1948'deki Sovyet-Yugoslav ayrılığına, Sovyet-Çin çatışmasına ve 1968'de Çekoslovakya'ya müdahaleye özel önem verdi. Bu tür çatışmaların büyük devlet politikalarının ve eşitsiz ilişkilerin dayatılmasının sonucu olduğuna inanıyordu. Bu tarihi örneklerden, Avrupa uluslarının gelecekteki birlikteliğinin "eşitliğe, gönüllülüğe ve ulusal egemenliğe saygıya dayanması gerektiği" sonucunu çıkardı. Orijinal metni, "Büyük fikirler ve küçük uluslar" kitabının bazı bölümlerinin yayınlandığı Franja Tuđman'a ayrılmış sayfada mevcuttur. Her ne kadar 1969'da çok uluslu devletlerin dağılma nedenleri hakkında ayrıntılı olarak yazsa da, kitabın mevcut kısımlarında o zamanki sosyalist Yugoslavya'nın dağılacağına dair açık bir iddia bulunmuyor. Ancak Tuđman daha sonra daha önceki çalışmalarını seksenlerin sonu ve doksanların başında meydana gelen tarihsel değişiklikleri öngördüğünün kanıtı olarak sundu.
11 Aralık 1993'te yayınlanan Rus "Rossiya" gazetesine verdiği röportajda, ulusal sorun ve devletlerin geleceği konusundaki eski düşüncelerini dile getirdi. Tuđman o dönemde "Bir bilim insanı olarak çokuluslu devletlerin parçalanacağını ve uluslardan oluşan bir ittifakın yaratılacağını öngörmüştüm" demişti. Görüşlerini doğrulamak için 1957 tarihli "Savaşa Karşı Savaş" kitabını, 1960'lı yıllardaki "Büyük Fikirler ve Küçük Milletler" kitabını ve daha sonra yayınlanan "Avrupa'da Ulusal Sorun" kitabını gösterdi. Bir tarihçi olarak bile devletlerin eşzamanlı yakınlaşmasını ve bireysel halkların ulusal bağımsızlığının güçlenmesini beklediğini söyledi. Tuđman, 1969 tarihli aynı kitabında, daha sonra iki eyalete bölünen Almanya'nın geleceğini ele alıyordu. Avrupa'nın geleceği için ulusal birleşmenin gerekli olduğuna inanıyordu, ancak