Favori makalelerinizi ve hikayelerinizi daha sonra okumak veya başvurmak üzere favorilerinize eklemek ister misiniz? Bağımsız Üyeliğinize bugün başlayın. Türkiye'nin Konya bölgesinde yaşayan 42 yaşındaki çiftçi Lütfi Gülbahar, sabahlarını 50 büyükbaş hayvan ve 120 keçisiyle ilgilenerek, günlerini ise 110 dönümlük arpa, buğday ve havuç tarlasında traktör sürerek geçiriyor. Akşamları arkadaşlarıyla buluşup çay içiyor ve cuma günlerini, karısını ve beş çocuğunu görmek için şehre gideceği günü sabırsızlıkla bekliyor. Ancak ailesi nesillerdir Türkiye'nin orta kesimindeki ovalarda çiftçilik yapan Lütfi korkuyor. Son yıllarda arazisinde sekiz devasa obruk açıldı. En büyüğü 50 metre genişliğinde ve aynı derinlikte olduğundan tarlalarında traktörle ilerlemek giderek zorlaşıyor. Ayrıca hayvanları için ölümcül tuzaklar haline geldiler ve Lütfi zaman zaman hayvanları derinliklerinden çıkarmak zorunda kaldı.
"Kısa bir süre önce bir sabah, bir boruyu tamir etmek için çiftliğin dibine inmiştim. Sadece bir saat sonra geri döndüğümde, bu devasa delik yeni ortaya çıkmıştı ve bir sürü havuç kaybetmiştim" diyor. "Sahanın bir kısmını kaybetmek sinir bozucu ve bazen gelecekte olabileceklerden korkuyorum. Ama ne yapabilirim?" Lütfi'nin sorunları benzersiz olmaktan uzaktır. Yukarıdan bakıldığında, Türkiye'nin bu kritik tarım bölgesindeki geniş tahıl ve sebze tarlaları düzenli olarak büyük gri kraterlerle noktalanıyor; bu çukurlar binlerce yıldır buradaki manzaranın bir özelliği olmasına rağmen giderek daha hızlı bir şekilde ortaya çıkmaya başlıyor. Geçtiğimiz yıl yapılan bir hükümet incelemesi, Konya Havzası'nda bu uçurumlardan 684 tanesinin bulunduğunu ortaya çıkardı; başka bir araştırma ise her yıl 20 tanesinin açıldığını ve çiftlikleri, evleri ve altyapıyı tehdit ettiğini ortaya çıkardı.
Uzmanlar, kronik yeraltı suyunun aşırı çıkarılmasından kaynaklanan artan su krizi ve iklim krizi nedeniyle azalan yağışlar nedeniyle obrukların çoğaldığını söylüyor. Lütfi'nin toprakları boyunca, mahsullerin arasından kıvrılarak geçen bir boru ve savak sistemi ağı, çiftçilerin tarlalarını sulamak için harcayacakları çabaları anlatıyor. 1990'lı yıllarda babasının 40 metre derinliğinde tek bir kuyu açtığı ve mahsulün sulanmasını sağlayacak kadar bol suyun bulunduğu bir zamanı hatırlıyor. Ancak şimdi Lütfi 110 metre derinlikte kuyu açıyor ve bölgedeki kuyu sayısının 4-5'ten 500'ün üzerine çıktığını söylüyor. "Bazılarının 250 metre, hatta 300 metre derine indiğini duydum" diyor Lütfi. "Buradaki çoğu çiftçinin suyu doğru kullandığını, sadece ihtiyaç duyduklarında kuyularını açtıklarını düşünüyorum. Ama belki yüzde beş ya da on tanesi bu konuda o kadar akıllı değil."
Yeraltı suyu çıkarıldığında, toprağı destekleyen yeraltı boşlukları ve jeolojik yapılar dengesiz hale gelebilir ve sonuçta yüzeyin devasa obruklara dönüşmesine neden olabilir. Konya Teknik Üniversitesi'nden Profesör Fetullah Arık'a göre, 1960'lı yıllarda bölgede çiftçilik faaliyetlerinin kuyuya ihtiyaç duymadan sürdürülmesine yetecek kadar yağış vardı. The Independent'a şunları söylüyor: "Fakat artık kuyular kontrol edilemez hale geldi ve bu büyük bir endişe kaynağı, çünkü su sınırsız bir kaynak değil." WWF'nin 2014 yılında yaptığı bir araştırma, o dönemde bölgede bulunan 100.000 kuyudan 66.000'inin yasa dışı olduğunu ortaya çıkardı. İklimin ısınmasıyla birlikte Konya Havzası'nda yağışlar da önemli ölçüde azaldı. Uzun vadede ortalama yağış miktarı 400 milimetre civarındayken, Profesör Arık'a göre bu son yıllarda 250 milimetre civarına düştü.