Psikolojiye göre, rahatsız edici bir durumun ardından özür dilemek her zaman yaşananlardan sorumluluk almak anlamına gelmez. Günlük konuşmalar üzerine yapılan bir çalışma, katılımcıların bir etkileşim sırasındaki çeşitli olayları çözmek için affetme eğilimini nasıl kullandığını inceliyor.
Neden özür dilemek farklı anlamlar taşıyabilir? John Heritage, Chase Wesley Raymond ve Paul Drew'un kaleme aldığı "Özürlerin İnşası: Özürler ve Suçlar Arasındaki Yansıtıcı İlişkiler" başlıklı makale, 2019 yılında Journal of Pragmatics dergisinde yayınlandı. Çalışma, "Bir özür; bir hatayı kabul etmek, bir kesintiyi onarmak veya önceden söylenen bir şeyi düzeltmek için kullanılabilir. Anlamı, ortaya çıktığı duruma ve alışverişin nasıl devam ettiğine bağlıdır" vurgusunu yapıyor.
Örneğin birisi yanlışlıkla başka birini iterse, kısa bir "pardon" teması onaylayabilir ve sohbetin devam etmesini sağlayabilir. Bu durum, mutlaka o sözü söyleyenin ciddi bir hata yaptığı anlamına gelmez. Nitekim muhatabın tepkisi de olayın anlamını değiştirebilir. Özür dileyen kişiye yanıt veren taraf bunu kabul edebilir, reddedebilir ve hatta bir kabahat işlendiğini inkar edebilir. Bu nedenle, yanlışlıkla itilen bir kişinin "pardon" ile karşılık vermesi bir zayıflık belirtisi değil, durumun küçük ve kasıtsız bir hatadan ibaret olduğunun kabulüdür.
Uzmanlara göre katılımcılar arasındaki bağ bir başka farkı ortaya koymaktadır. Arkadaşlar arasında kullanılan bir ifade, bir yabancıya veya profesyonel bir duruma kıyasla farklı bir kapsama sahip olabilir.
Erving Goffman: Özürler ve suçlar üzerine psikolojik araştırma. Metin, onarım biçimlerinin bunlara neden olan durumun ciddiyetiyle ilişki içinde olması gerektiğini savunan sosyolog Erving Goffman'ın bir önerisini yeniden ele alıyor. Küçük bir ihlal kısa bir ifadeyle çözülebilirken, daha ciddi bir olay daha ayrıntılı bir yanıt gerektirebilir.
Bu hipotez, daha önce Heritage ve Wesley Raymond tarafından 102 açık özür üzerinden incelenmişti. Sonuçlar, belirli suçlar ile bunlara yanıt vermek için kullanılan biçimler arasında bir ilişki olduğunu gösterdi, ancak bu uyum her vakada aynı şekilde korunmadı.
2019 tarihli çalışma bu öncüle dayanmakta ve katılımcıların bir olayı nasıl yorumlayacaklarına ve hangi yanıtın uygun olduğuna karar vermeleri gerektiğinde, konuşma sırasında yaşananlara odaklanmaktadır.
Özürler üzerine çalışma: Yazarlar hangi durumları inceledi? Heritage, Raymond ve Drew; Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'taki doğal İngilizce konuşmalarıyla çalıştılar. Materyal, Gail Jefferson tarafından derlenen ve daha sonra genişletilen bir koleksiyondan yola çıkarak, özür dilenmesine yol açabilecek 200'den fazla durumu bir araya getiriyordu.
Analizin bir kısmı otodüzeltmelere odaklanmaktadır. Birisi konuşurken hata yaptığını fark edip kendini düzelttiğinde, alışveriş içindeki bu küçük aksaklığı onarmak için özüre başvurabilir.
Vakalar, benzer durumların farklı yanıtlar alabileceğini göstermektedir. Olanların yorumlanması, muhataplar arasındaki ilişki ve her birinin olaya atfettiği sorumluluk derecesi seçilen biçimi etkiler.
Özürler hakkındaki çalışma ne sonuca vardı? Yazarlar, bir suç ile onarımı arasındaki ilişkinin bir sosyal norm olarak işlev gördüğünü öne sürüyor, ancak bu durum