ABD Başkanı Donald Trump Cuma günü yaptığı açıklamada, Beyaz Saray'ın hükümetlere yönelik baskılarının ardından Avrupalı ülkelerin, İran savaşıyla bağlantılı olarak fırlayan akaryakıt fiyatlarını dizginlemek amacıyla dizel stoklarını serbest bırakmayı kabul ettiğini söyledi.
Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, "Avrupa, büyük miktardaki yüklü dizel petrolünü serbest bırakmayı henüz kabul etti. Süreç derhal başlayacak" dedi.
Konuya yakın üç kaynağın Reuters'a verdiği bilgiye göre Trump'ın açıklaması, Fransa'nın Avrupalı ülkelerin 50 milyon varil dizel ve Uluslararası Enerji Ajansı üyelerinin 50 milyon varil ham petrol serbest bırakması yönündeki teklifini görüşmek üzere AB hükümetlerinin Cuma günü yaptığı görüşmelerin ardından geldi.
Kaynaklardan ikisi, Avrupalı hükümetlerin Cuma sabahı ele aldığı teklif uyarınca Avrupa'nın, Trump'ın hızlı yakıt stoku serbest bırakılması yönündeki talebine yanıt olarak dizel hacimlerinin bir kısmını 20 günlük bir süre içinde serbest bırakacağını söyledi.
Elysee Sarayı, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un enerji durumunu görüşmek üzere Cuma öğleden sonra G7 liderleriyle bir video konferans düzenlediğini açıkladı. G7 ülkelerinin serbest bırakılacak yakıt miktarlarına ilişkin Fransa'nın teklifini kabul edip etmediği ise derhal netlik kazanmadı.
LSEG verilerine göre, ABD dizel vadeli işlemleri, stok serbest bırakma görüşmelerine ilişkin haberlerin ardından Cuma günü fiyat düşüşlerini genişleterek galon başına yüzde 4'ten fazla düşüşle 4,4491 dolara geriledi. Gösterge niteliğindeki Avrupa dizel vadeli işlemleri ise metrik ton başına 100 dolardan fazla düştü.
Görüşmeler, Trump'ın 3 Kasım ara seçimleri öncesinde yurt içi akaryakıt fiyatlarını düşürmeye yardımcı olmak amacıyla ABD dizel ihracatına olası bir yasak getirmeyi değerlendirmesiyle birlikte Avrupa üzerindeki artan baskının altını çiziyor.
AB, vereceği yanıtı değerlendirirken; artan yakıt maliyetlerini hafifletme ihtiyacı ile İran savaşından kaynaklanan aksaklıklar nedeniyle Körfez üreticilerinden gelebilecek belirsiz arza karşı güvence sağlamak amacıyla acil durum rezervlerini koruma ihtiyacı arasında denge kurmak zorunda.
Fransa'nın ekonomi ve enerji bakanlığı yorum talebine derhal yanıt vermedi.
Elysee Sarayı Cuma günü yaptığı açıklamada, Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un gece yarısı Trump ile görüşerek artan akaryakıt fiyatlarıyla mücadele etmek ve rafine ürünlerin küresel düzeyde erişilebilirliğini sağlamak için birlikte çalışmanın gerekliliğini vurguladığını belirtti.
Görüşmelere yakın üç kişiye göre Reuters Perşembe günü, Trump yönetiminin Almanya ve Fransa'ya acil durum dizel stoklarını azaltmaları, aksi takdirde olası bir ABD dizel ihracat yasağıyla karşı karşıya kalacaklarını bildirdiğini duyurmuştu.
Kaynaklardan ikisinin Cuma günü Reuters'a verdiği bilgiye göre ABD, aralarında Fransa ve Almanya'nın da bulunduğu büyük Avrupa ülkelerinin 20 günlük bir süre içinde 100 milyon varil dizel serbest bırakmasını talep etmişti.
Küresel dizel arzı, ABD'nin İran ile savaşı ve Ukrayna'nın rafinerilerinin çoğuna zarar vermesinin ardından Rusya'nın ihracat yasağından olumsuz etkilendi. Kaynaklar, Çinli rafinerilerin de iç stokları güçlendirmek amacıyla ekim ayı yakıt ihracatını askıya aldığını belirtti.
Eurostat'ın Mayıs 2025 itibarıyla güncel verilerine göre, teklif edilen 50 milyon varillik serbest bırakma, AB'nin toplam acil durum dizel ve gaz yağı stoklarının yaklaşık yüzde 17'sine denk geliyor.
Eurostat verilerine göre bu rakam, birliğin yıllık yakıt tüketiminin yaklaşık yüzde 3'ünü yansıtıyor.
Avrupa eskiden ağırlıklı olarak Rus ve Orta Doğu dizel ithalatına güveniyordu ancak son yıllarda giderek artan bir şekilde Amerika Birleşik Devletleri'nden yapılan ithalata bağımlı hale geldi.
"Yılın başlarında vaat edilen stratejik stokların serbest bırakılması konusunda ayak diredikleri için yakalanan ve şimdi olası ABD ihracat kısıtlamalarıyla sarsılan Avrupalı ülkeler, muhtemelen daha fazla dizel ve muhtemelen ham petrolü serbest bırakacaktır."