Tartışma yeni değil, ancak son iki yılda önem kazandı: Yapay zeka bilgi işlem kapasitesi talebini katladıkça, bu altyapıyı kimin kontrol ettiği; ona kimin, hangi maliyetle ve hangi güvenlik koşulları altında erişeceğini belirlemeye başlıyor. Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Avrupa Birliği, yüksek performanslı bilgi işlem ve kuantum geliştirme yatırımlarının büyük kısmını elinde bulunduruyor. Latin Amerika ise şimdiye kadar bu süreci kendi altyapısı olmadan izliyor.
Bu senaryo, Facundo Díaz'ın kurucusu ve başkanı olduğu The Quantum Alliance projesinin temelini oluşturuyor. Díaz aynı zamanda Quantum World Congress tarafından yapay zeka ve kuantum bilgisayar alanında dünyanın en önemli yedi şirketinden biri olarak gösterilen /q99'un da başında yer alıyor. Daha önce, Meta tarafından kullanılan patentlere sahip sanal gerçeklik müzik platformu VRTIFY'ı ve tarihteki ilk NFTicket'ı bir milyon dolardan fazla bir fiyata açık artırmayla satan TravelX'i kurdu. Daha önce Accenture'da çalışan Díaz, ABD, Avrupa ve Latin Amerika'daki Fortune 500 şirketlerinin projelerinde 3.500'den fazla profesyonelden oluşan ekiplere liderlik etti ve 2015 yılında ülkenin en yenilikçi 100 startup CEO'su listesinde yer aldı.
Díaz'ın tanımladığı proje; Buenos Aires, Patagonya, Bogotá, São Paulo, Rio de Janeiro, Lima, Santiago ve Meksika Şehri'ne dağılmış sekiz merkezden oluşuyor. Her düğüm noktası; geleneksel sunucuları, yapay zeka modellerini çalıştırma kapasitesini ve bir yazılım platformu tarafından koordine edilen kuantum sistemlerine erişimi birleştirecek. Öngörülen dağıtım alanı, 650 milyondan fazla nüfusa ve 96 trilyon dolarlık ortak gayri safi yurtiçi hasılaya sahip pazarları kapsıyor. Proje henüz erken bir aşamada olmasına rağmen (şuan için faaliyette olan laboratuvarlar, hükümetlerle yapılan görüşmeler ve Díaz'ın belirttiğine göre 2028'e kadar 50 ila 60 milyon dolarlık bir yatırım öngören ilk etap yer alıyor) bu ölçek bahse girilen büyüklüğün göstergesidir.
LA NACION'a verdiği demeçte Díaz, "Latin Amerika'daki şirketlerin ve hükümetlerin yapay zeka ile çalışabilmesi, kuantum bilgisayarları bünyelerine katabilmesi ve verilerini koruyabilmesi için gelişmiş bir bilgi işlem merkezleri ağı geliştiriyoruz. Bölgede altyapı ve bu kapasiteyi çözümlere dönüştürmeyi bilen ekiplerle birlikte. TQA işte budur," diye açıkladı.
Díaz, "Bir banka, özel bir ortamda kendi belgeleri üzerinde uzmanlaşmış bir modelle çalışabilir. Bir enerji şirketi, operasyonlarını nasıl daha iyi organize edebileceğini değerlendirebilir," örneğini vererek her vakada teknolojinin ne kattığını anlamanın ve somut sonucu ölçmenin gerekli olduğunu ekledi. Şirketin projenin ilk adımı olarak kurduğu laboratuvarların rolü hakkında ise şunları kaydetti: "Bir şirketin bir sorunla bize gelebilmesini, uzmanlarla çalışabilmesini, bunu kendi verileriyle test edebilmesini ve çözümü üretime alıp almamaya karar vermesini istiyoruz. Bu deneyim aynı zamanda kendi ekibini de eğitir. Eğer öğrenmeye başlamak için her şeyin çözülmesini beklersek, bu yolu daha önce kat edenlere bağımlı kalacağız."
Díaz'ın yaklaşımı, bugün kıtayı sarsan teknolojik egemenlik hakkındaki daha geniş tartışmayla bağlantı kuruyor. "En iyi yapay zeka modelinin kimde olduğunu konuşuyoruz, ancak bilgi işlemi kim kontrol ediyorsa kimin erişeceğine, ne kadara mal olacağına ve hangi koşullar altında olacağına da o karar veriyor. Latin Amerika'nın bu kararlara katılmak için daha fazla kapasiteye ihtiyacı var. Sahibiz"